Uruguay won al eens van Argentinië

Uruguay – Argentinië is zonder twijfel de meest opwindende wedstrijd van deze week. Het duel heeft veel weg van een burenruzie, die het mondiale voetbal al bijna een eeuw in zijn greep houdt. Tachtig jaar geleden verkeerde die rivaliteit op een uniek hoogtepunt. Met filmbeelden!

Tot 1978 werden Argentijnen in Uruguay voor ‘mietjes’ uitgemaakt. Dat had alles te maken met het feit dat Uruguay Argentinië in de belangrijke voetbalfinales altijd de baas was gebleven. Regelmatig werden Argentijnse voetballers in spotprenten met een rokje afgebeeld.

Het grotere en veel machtigere, en dus ook rijkere, Argentinië moest vaak haar meerdere erkennen in het kleine buurland. En dat viel haar zwaar. Eigenlijk kwam in 1986 pas echt de verlossing voor de Argentijnen toen ze hun tweede wereldtitel wonnen door o.a. Uruguay in een rechtstreeks duel te verslaan.

De wedstrijd van vanavond lijkt vooraf de meest beladen tussen beide landen van de laatste vijftig jaar maar achteraf zullen we pas weten of dat echt zo is. Alleen wanneer een van de twee ploegen wordt uitgeschakeld is dit een wedstrijd op leven en dood, zoals in 1930 het geval was toen ze in de finale van het eerste WK tegenover elkaar stonden in Montevideo, op precies dezelfde plek waar vanavond wordt gevoetbald.

In 1928 troffen Uruguay en Argentinië elkaar al in de Olympische finale te Amsterdam. Het werd in het bijzijn van koningin Wilhelmina een dubbele finale, omdat het eerste duel op 10 juni onbeslist eindigde (1-1). Drie dagen later won Uruguay met 2-1 en kroonde zich voor de tweede keer tot Olympisch kampioen. Daarbij had het land van de FIFA de toestemming gekregen voor de organisatie van het eerste wereldkampioenschap, dat twee jaar later werd gehouden. 

Amsterdam 1928

Uruguay kreeg de organisatie omdat het land in 1930 zijn 100-jarige onafhankelijkheid vierde. Tevens stond het land financieel borg voor de kosten van de overzeese reizen van de Europese teams. De organisatie liet voor deze gelegenheid een stadion bouwen met een capaciteit van 80.000 plaatsen. Het werd genoemd naar het eeuwfeest (Centenario), maar was niet op tijd klaar voor de start van het toernooi hoewel er gedurende een jaar dag en nacht aan was gewerkt.

Op 30 juli was het werk wel voltooid en kon de finale plaats vinden. Weer stonden beide buurlanden in de finale, omdat ze superieur alle andere tegenstanders hadden verslagen. Ze wonnen allebei hun halve finale met 6-1. Vanaf het moment dat vaststond dat Uruguay en Argentinië onderling om de mondiale titel zouden strijden, werd het sociale leven in de twee landen erdoor bepaald. Of tenminste het leven in de hoofdsteden Montevideo en Buenos Aires.

Die steden waren met een verbinding over de Rio de la Plata enkele uren van elkaar verwijderd. Er werden extra veerboten ingezet, maar dat was niet voldoende om aan de enorme vraag van de Argentijnse fans te voldoen. De Argentijnse regering werd opgeroepen om nog meer schepen vrij te maken voor de overtocht van het legioen van ruim tienduizend fans. Maar ook in Montevideo wilde niemand het duel missen. Deze stad was in die jaren bruisend met een vrolijk nachtleven in de haven.

Om ongeregeldheden te voorkomen werden alle Argentijnse fans die aan wal kwamen gecontroleerd op wapenbezit. Vuurwerk was wel toegestaan en dus zorgden de gasten voor veel kabaal. Rond het stadion werd een kordon gelegd van agenten, die moesten voorkomen dat er teveel mensen zonder kaartjes binnen kwamen. Hoewel de aftrap om twee uur was gepland, was het stadion om tien uur al bijna helemaal gevuld. Er deed zich een probleem voor, omdat een winterse mist boven de brede riviermonding hing en daardoor verschillende veerboten met een stevige vertraging aankwamen.

In de uren voor de wedstrijd bezocht de bekende tangozanger Carlos Gardel beide ploegen. Hij was een van de weinige mensen die nog enige neutraliteit kon betrachten. De andere man die dat moest doen was de Belgische scheidsrechter Langenus, die pas op de avond voor de finale op de hoogte was gebracht dat hij die moest leiden.

Hij had een logistiek probleem, want op het moment van de aftrap zou hij de veerboot naar Europa nemen en de eerstvolgende zou pas een week later vertrekken. De Belg wist de kapitein ervan te overtuigen om het vertrek een paar uur uit te stellen. Maar bijna was dat nog niet voldoende, want de aftrap werd vanwege de enorme drukte in en rondom het stadion een kwartier uitgesteld.

Om tien over twee betraden beide ploegen het speelveld onder een oorverdovend gejuich en het geluid van gillend vuurwerk. Op het laatste moment meldde de zieke spits Anselmo van Uruguay, die in de halve finale twee keer had gescoord, zich af. Hij werd vervangen door Hector Castro, een opmerkelijke verschijning omdat hij geen rechterarm had. Die had hij als krullenjongetje in een houtzagerij verloren. De eenarmige spits was wel zeer populair en de wissel werd niet als verzwakking beschouwd.

De zon stond laag en pal op het veld. In de eerste helft speelde Uruguay in de richting van het felle licht. Toch kwam de ploeg na twaalf minuten op voorsprong door een goal van Dorado op aangeven van Castro. Maar daarna domineerde Argentinië met snelle combinaties het spel. Peucelle maakte gelijk en topscorer Stabile zette zijn ploeg tien minuten voor rust op voorsprong. Er hing een luchtje van buitenspel aan de treffer.

Langenus schreef hier later over: ‘Het was het oude verhaal bij buitenspel dat wanneer de bal gespeeld wordt iets anders is dan wanneer de bal wordt aangenomen. Ik en mijn grensrechter waren van mening dat er van buitenspel geen sprake was.’ Kort voor rust kreeg Stabile een enorme kans op 3-1, maar el filtrador vergat de thuisploeg de genadeslag toe te brengen door de bal alleen voor de keeper naast te schieten.

Na rust had Uruguay het betere van het spel. De olympisch kampioenen ontwaakten helemaal na een goal van topschutter Cea op aangeven van Scarone. Vervolgens verkeek doelman Botasso zich op een schot van Iriarte. Halverwege de tweede helft stond Uruguay voor. Argentinië viel aan. Sterspeler José Andrade moest een keer de bal van de doellijn trappen, terwijl Argentinië ook nog recht had op een strafschop bij een tackle op Evaristo.

De wedstrijd werd in de voorlaatste minuut door een kopbal van Castro beslist. Het stadion ontplofte. Een minuut later floot Langenus voor het einde. Op de tribunes bleef iedereen op zijn plaats, zodat de spelers met de Jules Rimet-trofee een ereronde konden lopen. Wat volgde was vooral emotioneel.

Langenus moest meteen uit het stadion naar de haven worden gebracht met een speciale politieauto. Hij schreef later over zijn ervaringen: ‘In de tweede helft was Uruguay onweerstaanbaar. Bij de vierde treffer van Castro weerklonk een minutenlang applaus en gejuich en toen ik affloot zongen de mensen spontaan het volkslied van Uruguay. Ikzelf moest er als een dief in de nacht vandoor, want de boot wachtte nog op me. Toen ik naar de haven werd gebracht veranderde de stad in een gekkenhuis. De mensen hadden via de radio het nieuws al gehoord en waren de straat op gegaan. Overal werd feest gevierd.’

In de haven zag de Belg dat enkele boten met vertraging uit Buenos Aires aankwamen. Ze waren vooral gevuld met woedende Argentijnse fans die niet alleen te laat waren aangekomen maar ook nog onwetend waren van de uitslag en dus op de kade kregen te horen dat hun ploeg had verloren. Die nacht werd in Montevideo een enorm feest gevierd. De regering van Uruguay riep een speciale vrije dag uit om de kampioenen waardig te kunnen huldigen.

In de kranten in Uruguay stonden spotprenten van Argentijnse voetballers met rokjes. Uit woede hierover werd de ambassade van Uruguay in Buenos Aires bestormd. Vooral de niet gegeven strafschop werd als reden van de nederlaag genoemd. ‘Uruguay moest winnen en daarom heeft het ook gewonnen. De scheidsrechter was de twaalfde man van Uruguay,’ schreef een krant.

In Buenos Aires vond een paar dagen na de finale een politieke omwenteling plaats. De frustraties over de nederlaag wakkerden ook de sociale onrust aan en het kabinet Yrigoyen werd door de protestmarsen gedwongen om af te treden. Historici noemen deze val het begin van de ondergang van een van de welvarendste landen ter wereld.

Er staat dus vanavond nog meer op het spel dan alleen een WK-deelname. De rekening van 1930 kan eindelijk echt vereffend worden.

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties

Plaats reactie

Naam
E-mailadres
Website
Bericht
Verificatie