Een afscheidsgedicht voor Puck van Heel

Het is vandaag de 25e sterfdag van Puck van Heel, boegbeeld van Feyenoord en Oranje in de jaren 30. In 1940 kreeg hij een prachtig afscheidsgedicht. Historische filmbeelden van deze voormalige voetballer staan hier.

Puck van Heel zelf met de Franse aanvoerder Delfour (rechts) voor aanvang van Frankrijk - Nederland (1-6), gespeeld op 12 januari 1936 in het Parc des Princes te Parijs. Foto Nationaal Archief

Gerard van Heel kreeg de bijnaam Puck vanwege zijn kleine en gedrongen gestalte. Zijn prestaties daarentegen waren niet gering, want hij wordt gezien als één van de beste Feyenoord-spelers ooit. Hij kreeg er alleen geen geld voor, althans niet in het openbaar.

Van Heel en collega’s hadden buiten het voetbal nog een baan, omdat de spelers in hun tijd de amateurstatus hadden. Pas in 1954 werd betaald voetbal ingevoerd en iedereen die de amateurregels schond, werd door de KNVB geschorst. Toch zijn er verhalen dat Van Heel in de jaren 30 door Feyenoord werd betaald, maar dan in het geniep. Daarnaast bezat hij een café, net als zijn collega’s.

Laten we bijvoorbeeld eens kijken naar het Feyenoord, inclusief reservebank, dat op 27 maart 1937 de openingswedstrijd van de Kuip speelde tegen het Belgische Beerschot. De spelers hadden in het dagelijks leven de volgende beroepen: Joop van der Heide was huisschilder en Adri van Male belastingambtenaar, terwijl de overigen bijna allemaal een café bezaten.

Pleun de Groot dreef zijn zaak op de Beijerlandselaan, Bas Paauwe op de Hillevliet, Puck van Heel zat aan de andere kant van de Maas, Manus Vrauwdeunt in de Oranjeboomstraat en Leen Vente op het Hofplein. In 1939 verruilde Jan Linssen zijn sigarenwinkel aan de Weezenstraat voor een café op de Oude Binnenweg, Gerard Kuppen opende na de oorlog een etablissement in Limburg en Arie de Vroet tot slot zou uiteindelijk ook zijn eigen zaak beginnen.

Van Heel drukte een enorm stempel op Feyenoord en het Nederlands Elftal. Juist in de jaren 30 bereikte die twee hoogtepunten, die pas in de jaren 60 en 70 zouden worden herhaald. Er zijn daarom mensen, die Van Heel het vooroorlogse evenbeeld noemen van Willem van Hanegem.

In totaal speelde hij 64 keer voor het Nederlands elftal, waarvan hij 29 keer aanvoerder was. Bij Feyenoord speelde hij ruim vijftien jaar in het eerste en maakte in die tijd mee dat de Kuip werd geopend, en dat Feyenoord als nationale topclub doorbraak.

Voor zo’n voetballer hoort een gedicht te worden gemaakt bij zijn afscheid. Clubadministrateur Phida Wolff deed dat dan ook in 1940, na de laatste officiële wedstrijd van Van Heel:

Puck, het spel is afgelopen,
vader Tijd blies welbewust
op z'n fluit; dat was het teken
voor jouw grote voetbalrust.
Meer dan honderdduizend mensen
heb je vaak en veel vergast,
jouw spel was een lust voor d'ogen
afgemeten, afgepast.

Nu ga j'op je lauw'ren rusten
en je speelt geen metsie meer,
Puck, ik zeg je in gemoede,
mij persoonlijk doet dat zeer.
Voetbalroem is gauw vergeten,
speciaal door het publiek,
dat zich o zo graag laat leiden
door de felste polemiek.

Puck, ook jouw tijd is gekomen
en je weet wat dat beduidt,
jij zocht voor je ouwe trappers
een krom wilgeboompje uit,
maar al hangen dan je kicksen
grauw, beschimmeld aan een boom,
jouw spel zal men nooit vergeten
want dat was somtijds een droom.

Niemand in ons lage landje
was zelfs ooit jouw evenknie,
jij speelde met 't bruine monster
'n vlotte voetbalrhapsodie.
Tot ver over onze grenzen
heeft je spel een elk bekoord,
jij hield, en daar zijn we trots op,
hoog de naam van Feyenoord.

Puck, daar is een tijd van komen
en daar is een tijd van gaan,
jij hebt, na zovele jaren,
ook je plaatsje af te staan.
Puck betekent: klein, dat was je,
klein en handig, sakkerloot,
ook van jou zal elkeen zeggen
en de nadruk daarop leggen:
PUCK, je daden bennen groot!

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties