Zoeken

Theo Laseroms is de man die PEC Zwolle in het seizoen 1988/89 in de eredivisie moet houden. De nieuwe coach heeft er een langjarig verblijf in het buitenland opzitten, als trainer in Saoedi-Arabië en het golfstaatje Bahrein. Na een twee minuten durend sollicitatiegesprek met voorzitter Marten Eibrink heeft Laseroms een contract getekend voor drie jaar.

Theo ‘de tank’ Laseroms vormde als meedogenloze mandekker naast Rinus Israel een gevreesd duo in de gouden jaren van Feyenoord. Maar een groot tacticus is hij niet.

Bbq en bier

De selectie is jong, veel spelers zijn niet ouder dan 20, onder wie centrale verdediger Johan Hansma, die dat jaar doorbreekt. Ter voorbereiding op het nieuwe seizoen reist de groep af naar Curaçao. Het is er enorm gezellig, maar echt serieus gewerkt wordt er niet. PEC oefent op een hockeyveld tegen een samengeraapt advocatenteam en wint met 16-0. Daarna worden de barbecue en het bier weer opgezocht.

Het is in deze situatie geen voordeel dat de nieuwe voorzitter een groentje is in de voetbalwereld. PvdA’er Jaap de Groot moest eerder als gevolg van een affaire zijn taak als wethouder neerleggen. Hij was projectontwikkelaar Interratio ter wille geweest door de sloop van een monumentaal pand in de Zwolse binnenstad toe te staan. Mensen die wél over goede smaak beschikten probeerden het gebouw de beschermde status van monument te geven, maar zij werden buitenspel gezet. Het pand ging naar de grond en een afzichtelijk appartementencomplex kwam er voor in de plaats. Toen vervolgens uitlekte dat De Groot commissaris was bij Interratio eiste zijn eigen partij dat hij opstapte.

Dat hij heeft geen verstand van voetbal, deert De Groot niet. ‘Ik heb gescoord als stationschef in Hardenberg, ik heb gescoord binnen de PvdA, ik heb gescoord als wethouder en ik zal scoren als voorzitter van PEC Zwolle’, snoeft hij in een interview.

Schepje erbij

De start van het seizoen is heel aardig, met onder meer een daverende 4-1 thuisoverwinning op Ajax. Maar al gauw komt de klad erin. De jonge groep kan slecht met tegenslagen overweg en komt kwalitatief wat tekort voor het hoogste niveau. En Laseroms is er de man niet naar om de groep op inspirerende wijze en met tactische aanwijzingen op de rails te zetten.

De nestor van groep, Alex Kamstra (zijn kompaan Alex Booij speelt tijdelijk bij Heracles), ziet dat het helemaal mis dreigt te gaan. “Laseroms was een heel aimabele man. Je kon echt met hem lachen. Maar het gaat wel om prestaties op het veld, om behoud van de club in de eredivisie. Als speler van Feyenoord heeft hij natuurlijk een hele hoop meegemaakt, maar als trainer vond ik hem niet kundig. Het ontbrak hem aan vakkennis en hoe je met een groep omgaat.”

Kamstra onderbouwt zijn mening aan de hand van een voorbeeld. “Als we in een wedstrijd achterstonden, dan verwachtte je dat de trainer in de rust wat nuttige aanwijzingen gaf. Dat had deze groep echt nodig. Maar wat gebeurde er? Na vijf minuten in de rust ging de kleedkamerdeur open en zei de trainer: ‘Nou jongens, straks een schepje erbovenop’. En vervolgens ging de deur weer dicht. Dan zakte je de moed in de schoenen.”

Van Laseroms trainingen wordt Kamstra ook al niet veel wijzer. “Ik was zelf al geen trainingsbeest, maar zijn trainingen stonden op zó’n laag pitje, dat geloof je gewoon niet. Hij liet ons elf tegen elf spelen en die partijen sloegen helemaal nergens op. Theo zat op een klein doeltje een beetje toe te kijken. Na afloop zei ‘ie tegen mij: ‘Lekker scherp getraind, hè?’

Staking

Terwijl PEC Zwolle afzakt naar een degradatieplaats overlegt aanvoerder Kamstra met de spelergroep. Hij proeft dat het vertrouwen weg is. Hij geeft de trainer intussen ook rechtstreekse kritiek, maar zonder resultaat: “Ik merkte dat het niet aankwam.”

Dan nemen Kamstra en zijn medespelers een rigoureus besluit. Ze vertellen de clubleiding: deze spelergroep wil niet meer trainen onder Theo Laseroms. Beter gezegd: de spelers van PEC Zwolle ’82 staken.

Deze eensgezindheid en actiebereid is zeldzaam in de sportwereld, en al helemaal in het voetbal. De stakingsactie van Kamstra c.s. haalt zelfs het 8 uur-journaal. De Lelystedeling mag intussen uitgebreid aan het bestuur uitleggen hoe de vork in de steel zit. Laseroms moet intussen toezien hoe zijn assistent en oud-speler Ype Hamming voor de groep wordt gezet.

Generariekloof

Binnenvetter Laseroms mag zich intussen in het radioprogramma Bal op ’t Dak van Annette van Trigt verdedigen tegen de woordvoerder van de rebellerende spelergroep. “In vijftien jaar als trainer heb ik nooit problemen gehad”, vertelt hij, “Dit kwam echt als een donderslag bij heldere hemel.”

Hij vindt dat de motivatie van de spelers zelf moet komen. “Misschien ben ik wel te professioneel voor deze groep. Ik ben ook lang in het buitenland geweest, misschien is de mentaliteit wel te veel veranderd.’”

In een interview in Voetbal International legt Laseroms deze generatiekloof opnieuw bloot: “Mijn visie is: voetbal moet uit je hart komen - en bij deze groep komt voetbal niet uit het hart. Er zijn jongens die denken met een minimum aan inspanningen een maximaal rendement te kunnen halen.”

De verdediging van Laseroms ten spijt, hij staat model voor het type trainer van de oude stempel. Waar Co Adriaanse in de jaren ervoor de Zwolse ploeg attractief liet voetballen en daarop trainde in gevarieerde oefenvormen, is Laseroms de man van de partijtjes. Beetje toekijken, en voor de wedstrijd een korte peptalk. Het bezorgt hem het imago van een luie trainer.

In de tumultueuze stakingsweek melden zich ook twee oude bekenden aan het front. De eerste is trainer Hans Alleman, die in 1977 net naast de titel in de Eerste Divisie en de beker greep. Hij is inmiddels afgezakt naar afdelingsclub Storica, maar daar heeft hij zojuist zijn congé genomen. Hij biedt aan de taken van Laseroms over te nemen. “Ik hoef geen geld, alleen een premie als ze erin blijven.”

Nog verrassender is het telefoontje dat Henk Wageman krijgt. Het is Gerrit Borghuis, oud-speler/makelaar in de eerste jaren van PEC Zwolle. Hij belt namens een man die eerder bewees heel creatief met centen om te kunnen gaan: Jan Willem van der Wal.

De gewezen bankdirecteur en ex-PEC-voorzitter is lichamelijk nog altijd niet de oude. Maar de financiële malaise gaat hem danig aan het hart en hij biedt aan de club uit het slop te helpen. In een interview in de krant zou hij willen uitleggen hoe dat zou kunnen. Maar Wageman proeft dat er eerder rancune dan een doordacht plan achter het interviewvoorstel steekt. Hij bedankt beleefd voor de eer en noch van Van der Wal noch van zijn woordvoerder verneemt hij nog iets.

Intussen wordt de groep in het spelershome bijeengeroepen, waar ze door de clubleiding worden toegesproken. De boodschap is kort maar krachtig: Wie niet wil trainen of spelen, die rot maar op. De jonge spelers trekken bleekjes weg. Een actie is leuk en aardig, maar de carrière mag net in gevaar komen.

Tot verbijstering van Kamstra reageert het grootste deel van de spelersgroep vervolgens even eensgezind als toen ze het werk stillagen. “Nou, dan gaan we maar weer trainen”, klinkt het eendrachtig.

Binnen een paar dagen staat Laseroms weer voor de groep. “Ik baalde daar enorm van”, zegt Kamstra nu. “Je maakt als groep toch een punt. Ik voelde me met name in de steek gelaten doordat bijna iedereen zich zó snel terugtrok en weer gewoon ging trainen. En voor de buitenwereld was ik opeens de stakingsleider.”

Degradatie

Laseroms vertrekt dat jaar uiteindelijk uit Zwolle, maar aan het einde van het seizoen. Aan het eind van de competitie worden zowaar nog wat punten gepakt. Op de slotdag is handhaving zelfs nog mogelijk. PEC Zwolle moet zelf dik winnen van BVV Den Bosch of Willem II moet ruim verliezen.

Dat laatste gebeurt ook, want de Tilburgers verliezen met 5-2 van Ajax. Saillant genoeg wordt Den Bosch getraind door de net aangewezen opvolger van Laseroms: Theo de Jong. Hij hoopt stilletjes natuurlijk dat zijn huidige club verliest, zodat hij volgend jaar in de eredivisie kan werken. Om misverstanden te voorkomen neemt hij plaats op de tribune.

Maar alle ijdele Zwolse hoop te spijt krijgt PEC Zwolle op een warme dag in mei een afscheid in stijl. In het muisstille Oosterenkstadion krijgt het kans op kans tegen de Bosschenaren, die echter veel beter met de kansen omgaan: 2-3. PEC is weer terug bij af, terug in de eerste divisie. De toekomst ziet er somber uit.

Theo Laseroms bleef uiteindelijk niet lang in Turkije. In 1991 keerde hij terug naar Nederland. Hij stond op het punt een contract te tekenen bij Veendam, maar overleed plotseling aan een hartstilstand. Hij werd 51 jaar oud.

Sportboeken · Voetbal

permalink | plaats reactie |