Eric Heiden is de allerbeste schaatser ooit

In 2006 werd Eric Heiden uitgeroepen tot beste mannelijke schaatser aller tijden. Dit gebeurde na uitgebreide berekeningen door Team Support Systems en de Rijksuniversiteit van Groningen. Ook een eigen onderzoek van Sportgeschiedenis.nl wijst Eric Heiden nu aan als de beste.

Eric Heiden zelf

Nederlandse wetenschappers stopten in 2006 zo’n 90.000 schaatstijden in de computer. Vervolgens rolden daar ranglijsten uit van de beste schaatsers en schaatssters aller tijden. In het boek ‘Schaatsen Top 100’ van Gerard Sierksma en Huub Snoep wordt in bijna veertig pagina’s goochelen met getallen en statistieken uitgelegd hoe er te werk is gegaan. De ‘computerlijsten’ zijn behalve in het boek ook hier te bekijken. 

Het grappige is dat we voor een vergelijkend onderzoek helemaal geen ingewikkeld computerprogramma nodig hebben. Onze eigen lijst van de beste (mannelijke) schaatsers uit de geschiedenis is samengesteld op basis van uitslagen. Met pen, papier, rekenmachine en - vooruit - de database van loglega Jeroen Heijmans kwamen we al een heel eind. 

Puntentelling 

De eerste drie van alle belangrijke schaatstoernooien sinds 1891 1893 kregen punten. Meegeteld zijn het WK Allround (72, 36 en 24 punten), het EK Allround (36, 18 en 12), het WK Sprint (36, 18 en 12), de Olympische Spelen (24, 12 en 8 per afstand) en het WK Afstanden (12, 6 en 4 per afstand). 

Schaatsers van buiten Europa worden gecompenseerd omdat ze op een EK geen punten konden scoren. Om de huidige generatie schaatsers niet te veel te bevoordelen zijn de resultaten op de WK Afstanden alleen meegeteld als de prestaties per afstand op het WK en EK allround of WK sprint van datzelfde jaar werden overtroffen. 

Er werden namelijk ook nog punten uitgedeeld aan de eerste drie per afstand op alle grote toernooien. De ene titel is de andere niet. Op deze manier wordt de dominantie van wereldkampioenen als Eric Heiden, Sven Kramer of Ard Schenk ook in cijfers uitgedrukt. Verder waren er nog bonuspunten te verdienen voor gereden wereldrecords en voor het aanvoeren van de Adelskalender.

Probleempje 

Als we álle behaalde punten bij elkaar op zouden gaan tellen ontstaat er een probleempje. Het resultaat van de puntentelling stemt niet overeen met het gevoel. Schaatsers die een zeer lange en succesvolle loopbaan kenden - zoals Ivar Ballangrud, Clas Thunberg en Rintje Ritsma - overtreffen in dat geval toppers als Eric Heiden en Ard Schenk. 

Daarom is gekozen om per schaatser de punten van de beste vijf seizoenen bij elkaar op te tellen. Deze methode geeft wel een reëel beeld van de verhoudingen. Hier is de Top 10 van onze ‘papieren lijst’: * 

 1 Eric Heiden (Vst) 993 (1) 
 2 Oscar Mathisen (Noo) 895 (4) 
 3 Ard Schenk (Ned) 832 (2) 
 4 Ivar Ballangrud (Noo) 777 (10) 
 5 Clas Thunberg (Fin) 758 (9) 
 6 Johann Olav Koss (Noo) 715 (3) 
 7 Rintje Ritsma (Ned) 681 (11) 
 8 Hjalmar Andersen (Noo) 646 (7) 
 9 Sven Kramer (Ned) 628 (8)
10 Shani Davis (Vst) 584 (25) 

De overige Nederlanders in de Top 50 zijn: 

11 Kees Verkerk 536 (13)
12 Ids Postma 535 (12)
17 Jaap Eden 450 (6)
22 Gianni Romme 388 (5)
23 Hilbert van der Duim 383 (46)
26 Falko Zandstra 345 (23)
31 Leo Visser 326 (26)
34 Jochem Uytdehaage 320 (27)
35 Hein Vergeer 311 (58)
39 Bart Veldkamp 299 (64)
50 Piet Kleine 240 (45) 

(tussen haakjes staat de klassering van desbetreffende schaatser in de ‘computerranglijst’ van Sierksma en co) 

Verschillen en overeenkomsten 

Het is aardig om de overeenkomsten en verschillen tussen de twee lijsten eens beter te bekijken. De eerste plaats van Eric Heiden lijkt onbetwist. Ook Mathisen, Schenk, Ballangrud, Thunberg, Koss, Andersen en Kramer komen in beide gevallen in de Top 10 voor, al is de volgorde verschillend. 

Opvallend is dat vooral Gianni Romme en Jaap Eden in de ‘computerlijst’ veel hoger scoren. Te hoog? Ze behaalden hun overwinningen inderdaad vaak met een indrukwekkend grote voorsprong op de concurrentie. Aan de andere kant waren ze veel wisselvalliger dan toppers als Ballangrud, Thunberg of Ritsma, die hun hoge niveau jarenlang volhielden en veel meer titels behaalden dan Romme en Eden. 

Dan is er nog de vraag of Sven Kramer volgens onze ranglijst de beste schaatser aller tijden kan worden. Dit jaar in ieder geval nog niet, maar hij kan wel een flinke sprong maken. Als Kramer dit jaar al zijn doelen zou verwezenlijken - op zijn minst twee keer olympisch goud en in Heerenveen opnieuw wereldkampioen worden - klimt hij van plaats 9 naar plaats 4 of plaats 5 in onze lijst. 

En het vrouwenschaatsen? Er is inmiddels een begin gemaakt met berekenen van een vrouwenranglijst. Maar met excuses aan de vrouwen: op het resultaat is het nog even wachten. 


*  bijgewerkt tot en met het schaatsseizoen 2008-2009

Schaatsen

permalink | plaats reactie |

Reacties