De zittende mens

‘s Morgens fitnessen en dan de hele dag stilzitten is niet de beste manier om aan je conditie te werken. Je moet zorgen dat je veel staat. Wiebelen op je stoel werkt ook.

Toen Donald Rumsfeld de Amerikaanse minister van Defensie was, had hij geen stoel bij zijn bureau staan. ‘Als hij werkt, staat hij’, vertelde een woordvoerster eens. ‘Hij is in uitstekende conditie.’

Het was zelfs zo dat Rumsfeld in 2002 een memo las waarin stond dat men vermoedelijke terroristen tijdens hun ondervraging maar vier uur mocht laten staan; hij krabbelde in de kantlijn: ‘Ik sta 8-10 uur per dag. Waarom laten we ze maar vier uur staan?’ Er is nu eindelijk wetenschappelijk bewijs dat Rumsfeld tenminste hierin gelijk had: zitten is slecht voor je.

Gezondheidswetenschappers vertellen de mensen voortdurend dat ze meer moeten bewegen. De mensen luisteren maar zelden: slechts 5 of 6 procent van de volwassenen in de VS en Groot-Brittannië doet ook echt een half uur aan matige tot intensieve beweging, zoals wordt aangeraden. Maar de laatste tijd zijn er een paar wetenschappers die er op wijzen dat alle aandacht voor sport en beweging voorbijgaat aan de manier waarop de mensen de rest van de ongeveer 15 uur die ze wakker zijn doorbrengen: over het algemeen zittend.

Zelfs fanatiekelingen die nog voor de zon opkomt al in de sportschool zijn, rijden daarna meestal naar hun werk en zitten daar de hele dag achter hun bureau om dan weer naar huis te rijden waar ze weer gaan zitten. Je zou kunnen zeggen dat dit zittende gedrag een probleem is dat iedereen kent maar waar niemand over praat.

Geen makkelijke stoelen

Er is nu een handvol epidemiologische onderzoeksgroepen die het zwaartepunt in het debat over overgewicht willen verleggen: ze willen niet alleen over bewegen praten, maar ook over zitten. Onder hen zijn grote namen als Ulf Ekelund van de afdeling epidemiologie van de Britse Medical Research Council en James A. Levine van de Mayo Clinic in de VS.

Vroeger zaten mensen niet veel. Holbewoners waren altijd aan het jagen en karweitjes aan het doen; ze hadden geen makkelijke stoelen. Pas de laatste honderd jaar zijn mensen in de geïndustrialiseerde landen zo’n 10, 12 of nog meer uur per dag gaan zitten, aldus Emmanuel Stamatakis, epidemioloog aan het University College London. Of de zittende mens nu sport of niet, het zitten op zich kan het risico op diabetes, hartkwalen en overgewicht doen toenemen.

De eerste reden hiervoor is dat, als je zit, je niet staat of aan het bewegen bent. Staan is fysieke beweging. Daarom kun je er ook moe van worden. Als je staat en zelfs als je een beetje op je stoel zit te schuiven, verbrand je meer calorieën dan wanneer je met een snack in je hand onderuitgezakt achter een scherm hangt; dé houding die onze tijd kenmerkt.

Marc Hamilton van de universiteit van Missouri-Columbia en anderen hebben in 2007 een onderzoek in het blad Diabetes gepubliceerd waarin ze stelden dat mensen veel meer energie kwijtraken als ze niet bewust bezig zijn met bewegen dan in de korte periodes in de sportschool. Het is nu dus duidelijk dat de klassieke kreet van de meester op school: ‘Zit toch eens stil, jongen!’ medisch gezien erg slecht advies was.

Hart- en vaatziekten

Het gevaar van zitten gaat verder dan alleen een gebrek aan beweging. Het is niet duidelijk hoe deze processen werken, maar Dr. Stamatakis zegt dat lang zitten ook de activiteit van het goede enzym lipoproteïne lipase vermindert. Als dat gebeurt wordt het risico op hart- en vaatziekten groter.

Niemand begreep vroeger waarom sommige mensen dik worden, al sportten en aten ze net zoveel als anderen, die slank bleven. Maar dat was voordat de wetenschap de gewone dagelijkse bewegingen ging bestuderen die niet tot de sport gerekend worden. Toen men die bewegingen bestudeerde, bleek dat dikkere mensen over het algemeen meer zaten en minder stonden dan dunnere. Professor Levine was een van diegenen die ontdekten dat de dunnere mensen die ze bestudeerden, 150 minuten meer gewone bewegingen maakten dan de dikkere.

Er zijn nu wetenschappers die een gezondheidswaarschuwing tegen stoelen willen. Professor Hamilton en zijn collega’s schrijven dat: ‘een dringend probleem in de toekomst wel eens kan zijn dat steeds meer mensen zich niet bewust zijn van de mogelijke gevaren van te veel zitten.’

Misschien moet mensen op kantoor wel dringend aangeraden worden om te blijven staan als ze telefoneren, of gewoon elk uur een paar minuten te gaan staan, zoals bij de ‘seventh inning stretch’, de pauze bij een honkbalwedstrijd waarin iedereen in het publiek even de benen kan strekken.

Ik heb dit artikel zittend geschreven. De tijd is ook nog niet rijp om te zeggen: ‘Rumsfeld, kom terug, we vergeven je alles,’ maar we kunnen wel vaststellen dat hij zijn roeping als epidemioloog gemist heeft. ‘Ik sta 8-10 uur per dag. Waarom laten we terroristen maar vier uur staan?’

Overig

permalink | plaats reactie |

Reacties