Canada houdt steeds meer van voetbal

IJshockey staat nog steeds symbool voor Canada, maar voetbal rukt op. De meeste mensen die lid zijn van een sportclub spelen volgens Simon Kuper liever met een voetbal dan met een puck.

Ieder land deelt van die momenten die zo in het nationale fotoalbum kunnen. Voor de Amerikanen was de landing op de maan zo’n moment, voor de Fransen het binnentrekken van Parijs door De Gaulle, in 1944.

Voor de Canadezen hebben veel van die momenten met ijshockey te maken. En de Winterspelen die deze maand beginnen, kunnen weer zo’n fotomoment opleveren: als Team Canada de ijshockeyfinale haalt, verwachten de experts het hoogste kijkcijfer in de geschiedenis van Canada.

IJshockey staat nog steeds symbool voor Canada, maar is terrein aan het verliezen. De Canadese televisiereclames tonen met het oog op de komende Olympische Spelen, hoe ijshockeyspelers op het platteland over bevroren vijvers schieten. Maar er komt een nieuw Canada aan: een land dat voetbal prefereert.

Onmiskenbaar Canadees

IJshockey is voor de Canadezen een manier om met hun landschap om te gaan: net zoals de Zwitsers skiën of de Amerikanen naar basketbal kijken in grote airconditioned hallen. Al generaties lang zijn de mannen die de Canadese maple leaf-truien over hun hoofd trekken, nationale voorbeelden van mannelijkheid: dapper, meestal van het platteland en onmiskenbaar Canadees.

Team Canada is zelfs zo populair dat het het Franssprekende en het Engelssprekende deel van het tweetalige Canada verenigt. De overwinning van het team op de Olympische Spelen van 2002 haalde de hoogste kijkcijfers tot op de dag van vandaag. Vorig jaar werd in een onderzoek aan 1.000 Canadezen gevraagd wat het meest kenmerkende nationale symbool van hun land was; veruit de meerderheid noemde ijshockey, vóór de multiculturele samenleving en de gratis gezondheidszorg.

Toch hebben veel Canadezen het gevoel dat ijshockey wordt bedreigd. De Amerikanen hebben een aantal populaire clubs naar het zuiden gelokt, en de immigranten die Canada binnenstromen voelen maar zelden wat voor de dure sport. Ongeveer eenvijfde van de bevolking van Canada en meer dan de helft van de inwoners van Toronto is in het buitenland geboren. Sommigen van hen vallen wel degelijk voor het ijshockey – het legendarische tv-programma Hockey Night in Canada wordt ook in het Panjabi uitgezonden – maar de meesten houden het op voetbal of zelfs cricket. In Canada, ooit de laatste voetballoze plek ter wereld, kun je nu non-stop voetbal kijken via de kabel. En veel Canadezen doen dat ook.

Het nieuwe voetbalteam FC Toronto had vorig jaar een gemiddeld bezoekersaantal van 20.344, ongeveer 1.000 meer dan het legendarische Maple Leafs ijshockeyteam uit Toronto. Volgend jaar krijgt Vancouver een professioneel voetbalteam. Montreal wil er ook een.

Zelfs in het land zelf geboren Canadezen zijn gevallen voor ‘s werelds populairste sport. Afgelopen december liep de website van de krant de Globe and Mail voor het eerst compleet vast door te veel bezoekers; dat gebeurde tijdens de trekking voor het WK voetbal. En een recent handboek van de overheid voor immigranten houdt een lange lofzang op het ijshockey om dan onverstoorbaar te eindigen met de bekentenis: ‘De meeste mensen die in Canada lid zijn van een sportclub, zijn lid van een voetbalclub.’

Jay Scherer, sportsocioloog aan de University of Alberta, wijst erop dat ijshockey nog steeds de favoriete sport van de Canadezen is. Maar er zijn veel ijshockeyfans die bang zijn dat ze de strijd gaan verliezen. Zij weten ook wel dat een Canada waar ijshockey gewoon een van de vele sporten is die gespeeld worden, niet echt Canada meer is.

Stephen Harper, de conservatieve premier, beweert altijd dat hij bezig is met een boek over ijshockey. In het boek zal hij ingaan op ‘de begintijd van het profhockey in de stad Toronto’, zo heeft hij gezegd. Dat klinkt onheilspellend veel als een boek over het Canadees erfgoed.

Toen ik deze winter op bezoek was in Toronto, liet ik de straten vol bevroren immigranten voor wat ze waren en liep de Hockey Hall of Fame binnen. Het was alsof ik terugging in de tijd. Binnen werden video’s vertoond waarop enorme boerenjongens met onvervalst Canadees accent een lofzang hielden op legendarische trainers. Bijna iedereen was er blank. En wat het huidige Canadese ijshockeyteam betreft, zegt Scherer: ‘Als je naar hun gezichten kijkt, zie je dat ze op een na allemaal blank zijn. Dat is nogal een contrast met de verandering in de Canadese maatschappij.’

Ik denk dat het ijshockey-Canada en het voetbal-Canada makkelijker samen kunnen leven dan het Frans- en Engelstalige Canada altijd hebben gedaan. Zo nu en dan schampert een oude ijshockeykenner nog wel over voetballers die niet mannelijk genoeg zijn, maar veel jonge Canadezen zijn dol op beide sporten. IJshockey neemt nog steeds de belangrijkste plaats in het nationale fotoalbum in. Maar er komt een dag dat heel Canada voor de tv zit om naar het voetballen te kijken.

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties