Zoeken

De laatste keer dat José Mourinho naar Chelsea ging kijken, viel hem iets vreemds op. Hij was al in 2007 als trainer ontslagen, maar er was in die tijd bijna niets veranderd. Hij merkte op dat ‘zelfs de warming-up nog hetzelfde is als die in onze tijd’. Hij kende ook bijna alle spelers. Het was nog steeds zijn Chelsea.

We zien deze maand in de Champions League twee herenigingen: Mourinho zal met zijn nieuwe club Inter Milan tegen Chelsea spelen en David Beckham speelt (vanavond) met AC Milan tegen zijn oude club Manchester United. Waarschijnlijk zal Beckham net als Mourinho toen hij weer bij Chelsea was, een gevoel van herkenning hebben. Hoewel hij al zeven jaar geleden Old Trafford verliet, is zijn aanwezigheid bij het United van nu nog voelbaar. Tot op zekere hoogte zal zowel hij als Mourinho het opnemen tegen zijn eigen creatie.

Alcoholtraditie

Het had ook heel anders met de clubs af kunnen lopen. Mede dankzij Beckham en Mourinho zijn de clubs geworden wat ze nu zijn. Toen Beckham vijftien jaar geleden in het eerste van United kwam, was de club juist bezig af te rekenen met de in alcohol gedrenkte, gedachteloze tradities die in het Engelse voetbal heersten.

Tegelijk was de club zich aan het ontwikkelen tot een multinational: de eerste wedstrijden van United werden verkocht aan tv-zenders in het buitenland en de mensen gingen de clubshirts kopen. Net als Cantona vóór hem hielp Beckham de identiteit van United te vormen. Hij was zowel een beroemde Engelsman als een goede werknemer: een tot leven gekomen portret van Andy Warhol, maar ook een zeer gehoorzaam lid van het collectief.

In een van zijn autobiografieën schrijft hij: ‘Het is bij United niet toegestaan het te hoog in de bol te krijgen. Alle grote sterren gaan weer weg en de club gaat door... dat zal ook zo zijn als ik wegga.’

Dit zijn clichés, maar Beckham geloofde er zelf wel in. Wedstrijd na wedstrijd, jaar in jaar uit, werkte hij hard, zei niet veel, douchte en stapte in de bus. Hij liet United zien dat er een combinatie mogelijk was van beroemde spelers die de shirtverkoop stimuleren en een collectief dat wedstrijden wint. Geen andere club heeft dat zo goed begrepen. Cristiano Ronaldo, Wayne Rooney en alle toekomstige, United-supersterren zijn geesteskinderen van Beckham.

Toen Mourinho in 2004 bij Chelsea kwam, had de club ook nog alle kanten uit kunnen gaan. De Portugese trainer had een onvergetelijk team samen kunnen stellen. Het schijnt dat miljardair-eigenaar Abramovich dat ook verwachtte. Abramovich gaf hem een lijst van geweldige voetballers en vroeg wie hij hebben wou. Geen van hen, antwoordde Mourinho. Hij werkte liever met grote, iets minder talentvolle maar meer op teamwork gerichte spelers.

Wedstrijden winnen

Mourinho heeft zijn gedachten hierover opgeschreven in een handboek dat hij zijn ‘Bijbel’ noemt. Geen enkele buitenstaander mag het zien, maar het is algemeen bekend dat er kreten in staan die we kennen uit zelfhulpboeken, zoals: ‘Motivatie +Ambitie+ Team + Mentaliteit = SUCCES.’

Samengevat prefereert Mourinho transpiratie boven inspiratie. Michael Ballack formuleerde deze ethiek kort en bondig: ‘De essentie van voetbal is niet balbezit of het maken van mooie passjes. Goed voetbal is wedstrijden winnen.’

Het Chelsea van nu is nog steeds het Chelsea van Mourinho en lijkt niet op het Chelsea van vroeger. Tegenwoordig zijn alle grote spelers teamspelers, maar die van Chelsea nog meer dan die van andere clubs. Toen Guus Hiddink vorig jaar korte tijd manager van het team was, verbaasde hij er zich in privékring over hoe makkelijk in de omgang deze grote spelers waren.

Kort geleden vertelde Hiddink nog over die keer dat hij Frank Lampard wisselde. ‘Kijk uit’, mompelde iemand tegen hem, ‘Lampard wordt nooit gewisseld.’ Het duurde een moment voor Lampard zich realiseerde dat hij van het veld af moest, maar daarna draafde hij braaf naar de zijlijn; hij heeft er later nooit meer over gepraat.

Voorrecht

Bij Didier Drogba ging het bijna net zo makkelijk. De spits kreeg het korte tijd in z’n hoofd dat hij een geweldige spelbepaler was en liet zich steeds terugzakken. Hiddink zei toen tegen hem dat hij niet geschikt was voor die positie, het gevoel ontbrak hem. ‘Ga naar voren. Daar zijn ze bang voor je’, adviseerde Hiddink hem dringend. En dat deed Drogba.

De spelers van Chelsea zijn nog steeds Mourinho’s mannen, zoals die van United zonen van Beckham zijn. Niet veel mensen hebben het voorrecht om vorm te geven aan een voetbalclub; met die gedachte moeten Mourinho en Beckham zich maar troosten als ze, zoals verwacht, het af moeten leggen tegen hun eigen creaties.

Voetbal

permalink | plaats reactie |