De oorspronkelijke zonde van Manchester United

Manchester United doorloopt volgens Simon Kuper dezelfde stadia als de Britse economie: de omarming van het kapitalisme, het maken van winst en tot slot de speculatie met geleend geld.

Als Jim O’Neill geen pogingen aan het doen is om Manchester United over te nemen, is hij heer en meester over de geldmarkt. Aan het eind van de jaren 90 schreef ik columns voor de Financial Times over de valutahandel; ik probeerde toen constant het economische orakel van Goldman Sachs te spreken te krijgen.

Ik belde hem eens om te vragen of een bepaald, zeer bekend, Zuid-Europees land mee mocht gaan doen met de euro. O’Neill is de zoon van een postbode uit Stockport bij Manchester en de personificatie van een noorderling die geen blad voor de mond neemt. ‘Natuurlijk niet!’, flapte hij eruit.

De volgende dag belde hij me woedend terug: ‘Je hebt het in de krant gezet!’ ‘Maar u zei het toch ook!’ ‘Natuurlijk zei ik het, maar nou heb ik net de baas van hun centrale bank aan de lijn gehad, en die was niet blij.’ Uiteindelijk is het land wel gaan meedoen met de euro, al hebben ze daar nu waarschijnlijk spijt van.

Londense City

Maar laten we het weer hebben over Manchester United, zoals trouwens ook vaak gebeurde in de telefoontjes met O’Neill. Hij en Keith Harris, de belangrijkste dealmaker in het Britse voetbal, hebben zich verenigd met andere rijke Unitedfans om een poging te doen de club van de familie Glazer te kopen.

De Glazers halen winst uit United en de Red Knights van O’Neill hopen dat ze de belangen van de fans op de eerste plaats kunnen zetten. Waarschijnlijk zijn ze al te laat.
Een macro-econoom die zoveel talent heeft als O’Neill, weet natuurlijk ook wel dat United sinds de jaren 80 dezelfde stadia heeft doorlopen als de Britse economie zelf.

Stadium één was de omarming van het kapitalisme. United ging in 1990 de beurs op, nadat Margaret Thatcher, toen premier, het maken van meer winst was gaan aanmoedigen en buitenlandse banken zoals Goldman had losgelaten op de Londense City.

Stadium twee was het maken van winst. United ging zakelijk gezien gelijk op met de bloeiende Britse economie. De club werd gerund als een conservatief, middelgroot bedrijf in het noorden van het land. Ze hielden controle over het performance risk dat nou eenmaal bij voetbal hoort – de scheidsrechter hoeft maar een fout te maken en weg is de winst – door geen schulden te maken.

Miljoenen aan rente

Toen, in de uiteindelijke stadia van het kapitalisme, ging men te ver in het speculeren met geleend geld. Groot-Brittannië kwam volop in de schuld te zitten en dat gold ook voor United. In 2005 financierden de Glazers hun overname door een enorme hoeveelheid geld op naam van de club te lenen – meer dan 500 miljoen pond volgens de laatste schatting.

Afgelopen jaar moest United 41,9 miljoen pond aan rente betalen. De Glazers hebben van clubgeld zichzelf ‘managementkosten’ betaald en miljoenen uit de clubkas geleend. De fans zijn zo woedend dat de Glazers vorige week zondag bodyguards nodig hadden om een wedstrijd van hun eigen team te kunnen gaan zien.

Deze woede doet ook denken aan het debat in het land. Sinds 2008 schelden Britten die in de schulden zijn geraakt al op de kapitalisten, vooral de bankiers. Zelfs de Red Knights, die door de week volop meedraaien in het kapitalistische systeem, zeggen dat United niet gerund moet worden met een winstoogmerk. De gefortuneerde Knights zouden United voor het nut van het algemeen gaan runnen, met henzelf als rijke suikeroom in het bezit van een stevige hoeveelheid aandelen (maar wel een minderheid) en de gewone fans met een meerderheid van kleine aandeeltjes.

Maar dit ideaal kan de onschuld van de club niet terugbrengen. Net als het land zelf, functioneert United nu binnen het kapitalistische systeem. De oorspronkelijke zonde was dat ze de beurs op zijn gegaan. Het zat er dik in dat iemand de club daarna zou kopen om winst te maken. Toevallig waren die kopers de Glazers.

Iedereen die United nu wil kopen, zal de marktprijs moeten betalen. Als de Red Knights met 1,5 miljard euro over de brug komen (bijna het dubbele van wat de Glazers betaald hebben), zullen ze zichzelf toch een beetje schadeloos moeten stellen, aldus professor Stefan Szymanski van de Cass Business School in Londen. Zelfs als ze genoegen nemen met een opbrengst van 5 procent – een heel mager resultaat voor een durfinvestering – zou dat United nog 70 miljoen pond per jaar kosten. Net als Groot-Brittannië krijgt United nu de rekening gepresenteerd.

Drie bekers

Net als Groot-Brittannië gaat ook United mogelijk magere jaren tegemoet. De clubmanager, Alex Ferguson, vriend van O’Neill, is 68 jaar. Hij zal over niet al te lange tijd vertrekken, net als sommige oudere spelers. Het zal kapitalen kosten om hen te vervangen – als dat sowieso mogelijk is. United kan met gemak aan de schulden voldoen, maar misschien niet terwijl ze tegelijkertijd Europese titels winnen. Vermoedelijk zal de club zwakker worden.

Het zal geen lolletje zijn om tijdens de neergang van de club aan het roer te staan. Keith Harris zat naast Unitedvoorzitter Martin Edwards tijdens de openingswedstrijd van het seizoen 1999-2000 op Old Trafford. Voor de aftrap werden de drie bekers die het vorige seizoen waren gewonnen, rondgedragen. Het zag er allemaal mooi uit. En toch, vertelt Harris ‘scandeerde de menigte verwensingen aan het adres van Martin Edwards; waarom zou iemand dat willen?’

Diegene die het voor het zeggen krijgt bij United, zal niet zoveel over zich heen krijgen als degene die de Britse verkiezingen wint, maar veel zal het niet schelen. ‘Ik had de baas van hun centrale bank aan de lijn, en die was niet blij.’

Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties