Het WK Voetbal begon in Amsterdam

De FIFA besloot in 1928 in Amsterdam om met het WK Voetbal te beginnen. Daarna was het feest in het Olympisch Stadion, waar sindsdien veel voetbalgeschiedenis is geschreven. Misschien worden daar in 2018 opnieuw WK-wedstrijden gespeeld.

De olympische finale van 1928 tussen Uruguay en Argentinië

De leden van de FIFA waren blij dat juist tijdens de Olympische Spelen van Amsterdam een congres werd gehouden. Als de vergaderingen waren afgelopen, was er altijd wel een leuk uitstapje te verzinnen. Bij de opening van een van de ochtendsessies waren daarom maar weinig bestuurders aanwezig, schreef de statige Nieuwe Rotterdamsche Courant op 26 mei 1928. ‘Zij die er wel waren zagen er wat witjes uit. Amsterdam is dan ook wel een aardige vroolijke stad.’

Toch werd daar geschiedenis geschreven, omdat de FIFA toen besloot een nieuw toernooi te beginnen: het Wereldkampioenschap Voetbal. Ongetwijfeld opnieuw in een goede stemming vertrokken de FIFA-leden daarop naar het Olympisch Stadion om te kijken naar de olympische voetbalwedstrijden. De kans dat ze de volgende ochtend opnieuw wat witjes zagen, is groot.

Het WK Voetbal is daarmee dus geboren in Amsterdam; het geboortefeest werd gevierd in het Olympisch Stadion. Helemaal mooi was dat de olympische voetbalfinale van Amsterdam precies dezelfde was als twee jaar later bij de eerste WK Voetbal in Uruguay: Argentinië – Uruguay. In beide gevallen wonnen de Uruguyanen, die in 1928 nog zo vriendelijk waren om het Nederlands Elftal in de eerste ronde uit te schakelen – nota bene op de eigen Spelen.

Plek van innovatie

Een jaar later werd opnieuw voetbalgeschiedenis geschreven in Amsterdam, opnieuw in het Olympisch Stadion. Op 23 oktober 1929 werd voor de eerste keer op het Europese vasteland een lichtwedstrijd gespeeld. Deze ging tussen een Amsterdams team en PSV, en werd door de bezoekers met 3-2 gewonnen.

Het ging heel anders dan nu: boven het veld waren om de vijf meter staaldraden opgehangen, van tribune naar tribune. Hieraan hingen lampen, op een meter of twaalf boven het veld.

Het was een revolutionaire verandering, want vanaf dat moment kon er ook gevoetbald worden na zonsondergang, als de mensen thuis waren van werk. Ze kregen zo veel meer tijd om eens naar een voetbalwedstrijd te kijken. Maar die lampen zorgden er ook voor dat het Nederlandse voetbal beter werd. Voetballers konden vanaf toen ook ’s avonds trainen, wat heel belangrijk was in de tijd van het amateurvoetbal. Overdag moesten de voetballers gewoon werken – vaak zes dagen per week.

Nationale voetbaltempel

Het Olympisch Stadion heeft sinds 1928 een grote rol gespeeld in het nationale en internationale voetbal. Tot en met 1989 speelde Nederland er veel thuiswedstrijden – 77 in totaal. Hierbij zaten heel bijzondere wedstrijden:

1. - 30 mei 1928. Nederland – Uruguay (0-2). Olympische Spelen, eerste interland van Oranje in het Olympisch Stadion.
2. - 11 maart 1934. Nederland – België (9-3), met vijf doelpunten van Leen Vente en de legendarische kopbal van Bep Bakhuys. Voor de eerste keer zongen supporters ‘Tien! Tien’.
3. - 8 april 1934. Nederland – Ierland (5-2). Voor de eerste keer plaatste Nederland zich voor een WK Voetbal.
4. - 12 mei 1946. Nederland – België (6-3). De eerste wedstrijd van Oranje sinds de oorlog. Het Wilhelmus mocht weer worden gespeeld.
5. - 13 maart 1955. Nederland – Denemarken (1-1). De eerste interland van Oranje met beroepsvoetballers
6. - 2 mei 1963. Nederland – Brazilië (1-0). Oranje wint van de heersend wereldkampioen
7. - 6 november 1966. Nederland – Tsjecho-Slowakije (1-2). Johan Cruijff wordt als eerste Nederlandse international ooit het veld uitgestuurd door de scheidsrechter.
8. - 18 november 1973. Nederland – België (0-0). Oranje plaatst zich voor het eerst sinds 1938 weer voor een WK Voetbal, ditmaal in West-Duitsland.
9. - 6 september 1989: Nederland – Denemarken (2-2). Laatste officiële wedstrijd van Oranje in het Olympisch Stadion.

In de zomer van 2009 werd wederom geschiedenis geschreven door het Nederlands vrouwenelftal, dat zich in het Olympisch Stadion voorbereidde op het succesvolle EK in Finland. In Amsterdam speelde het team van Vera Pauw wedstrijden tegen Zwitserland, Zuid-Afrika en China. “Heel bijzonder om dat hier te mogen doen”, aldus Pauw, die inmiddels geen bondscoach meer is.

Behalve voor Oranje is het Olympisch Stadion de plek geweest van Blauw Wit, Ajax en FC Amsterdam. De internationale doorbrak van Ajax vond hier plaats tijdens de legendarische Mistwedstrijd van december 1966. Een toen nog onbekend Ajax met de toen nog onbekende Johan Cruijff versloeg hier het toen internationaal wereldberoemde Liverpool met 5-1. Door de dikke mist had alleen bijna niemand het gezien. Vijf jaar later greep Ajax de macht in het internationale voetbal.

Zuid-Europees voetbalspektakel

In het internationale voetbal zijn enkele wedstrijden gespeeld, die eeuwigheidswaarde hebben. Engeland – Hongarije in 1953 bijvoorbeeld, die de Hongaren met 3-6 wonnen. Of anders Nederland tegen West-Duitsland in 1974 als finale van het Wereldkampioenschap, alhoewel de Duitsers zelf vooral verbaasd blijven over hun gewonnen WK-finale van 1954 – Das Wunder von Bern.

In het Olympisch Stadion is ook zo’n wedstrijd gespeeld: Real Madrid tegen Benfica op 2 mei 1962 – de finale van de Europa Cup 1 van dat seizoen. Ademloos keken de 65.000 voornamelijk Nederlandse voetballiefhebbers in het stadion naar dit Zuid-Europese voetbalspektakel, net als de 100 miljoen tv-kijkers. Dat het Real Madrid van Ferenc Puskas in dit stadion tegen het Benfica van Eusebio speelde zullen die mensen nooit meer vergeten. ‘Staaltjes voetbaltechniek en schoten gezien, waarvan de meeste voetballers in Nederland slechts dromen’, mijmerden de kranten de volgende dag.

Na negentig adembenemende minuten hadden de Portugezen met 5-3 gewonnen. ‘De wedstrijd zal nog lang in herinnering blijven’, aldus een aanwezige sportjournalist. ‘Het was vooral het spel van Puskas, Eusebio, Coluna en Gento, dat had geïmponeerd, maar stuk voor stuk waren het toch allemaal grootmeesters. We zullen lang moeten wachten, voor we in Nederland weer een wedstrijd van een dergelijk formaat zullen kunnen zien.’

Bijna een halve eeuw later wordt deze finale nog steeds beschouwd als één van de beste ooit. Er zijn ook mensen die zeggen dat Real Madrid – Benfica de állerbeste was.

Voetbal in de poriën

Het Olympisch Stadion heeft al meer dan tachtig jaar voetbal in de poriën. Kinderen trapten er hun eerste balletje, amateurvoetballers hebben er wedstrijden gespeeld, Amsterdamse profclubs vonden hier hun hoogtepunten, het Nederlands Elftal plaatste zich voor verschillende WK’s, de Nederlandse vrouwen stoomden zich klaar voor internationaal succes en Eusebio won er zijn enige Europa Cup. Het heeft miljoenen mensen over de hele wereld plezier gebracht.

De leden van de FIFA hadden in 1928 dus de goede stad uitgekozen toen ze besloten om het WK Voetbal te beginnen. Ze kozen daarna het goede stadion om te genieten van voetbal op het hoogste niveau. Zo is het die 82 jaar daarna altijd gebleven en zo zal het altijd zijn. Amsterdam is inderdaad 'een aardige vroolijke stad.’

Olympisch Stadion Amsterdam · Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties