Zoeken

Zwitsers schijnen iets met ‘dubbels’ te hebben. Zelden hoorden we zo vaak de naam van Heiri Suter als de afgelopen paar weken. Deze Zwitserse wielerpionier was in 1923 de beste in de Ronde van Vlaanderen en Parijs - Roubaix. De beste van zes fietsende broers was lange tijd de enige niet-Belg die dit presteerde. Tot de pletwals Fabian Cancellara langskwam.

Oudere wielerliefhebbers die de renner in het rode shirt met het witte kruis door het beeld zagen schuiven, moeten op dat moment even hebben teruggedacht aan de hoogtijdagen van het Zwitserse cyclisme. Aan Ferdi Kübler en Hugo Koblet, die in het hetzelfde truitje triomfen vierden, bijna zestig jaar geleden alweer. Beiden wonnen ze de Tour. Kübler in 1950 en Koblet een jaar later.

Ardens Weekeinde

Hugo Koblet was de Godenzoon, een fraaie stylist met het imago van een Hollywood-ster. Met zijn landgenoot als natuurlijke tegenpool. ‘Dolle Ferdi’ was de renner met de haviksneus, een eenvoudige bakkerszoon die zich opwerkte tot wereldkampioen en Tourwinnaar. De ‘Zwitserse furie’, die zichzelf naar verluidt luidkeels kon aanmoedigen tijdens de koers. Ferdi Kübler was een renner uit het romantische tijdperk van net vóór de televisie.

Kübler voelde zich bijzonder goed thuis in de Ardense koersen; de Waalse Pijl en Luik -Bastenaken - Luik. Hij won ze dan ook allebei, twee keer achter elkaar nog wel. Zowel in 1951 als in 1952 realiseerde hij de ‘dubbel’. En dat terwijl de twee wedstrijden indertijd nog op twee achtereenvolgende dagen werden verreden. Samen vormden ze indertijd het Ardense Weekeinde.

De Waalse Pijl was een relatief jonge koers, die in 1948 werd opgenomen in het gloednieuwe jaarklassement Desgrange-Colombo. Daardoor kwamen ook de buitenlandse toppers naar de Ardennen. Luik-Bastenaken - Luik had veel meer historie - de eerste editie werd al in 1892 verreden - maar was lange tijd vooral een koers voor de Belgen. Pas in 1951 telde ook ‘Luik’ mee voor de Desgrange-Colombo.

Tourwinnaar Ferdi Kübler was dat jaar pas de derde buitenlandse winnaar van Luik - Bastenaken - Luik voor professionals. Een nog piepjonge Wout Wagtmans (21) werd knap derde, achter de Belg Germain Derijcke. Ook de buitenlandse vedetten Jean Robic (vijfde) Gino Bartali (zesde) en Louison Bobet (zevende) eindigden in de top tien.

Bartali ‘geflikt’

Een dag eerder, op 21 april 1951, had Kübler zijn collega oud-Tourwinnaars Bartali en Robic al verslagen in de Waalse Pijl. Ook die wedstrijd eindigde in Luik, met start in Charleroi. ‘Sous un soleil radieux’, zo meldt de website memoire-du-cyclisme.net. Onder een stralend zonnetje dus. Voor zijn ‘Heldenlevens’ - een ode aan het wielrennen in de jaren veertig en vijftig - schreef Martin Ros ooit een mooi verhaal over deze koers. Waarbij we er rekening mee moeten houden dat de romanticus Ros de feiten wel eens fraaier inkleurde dan ze in werkelijkheid waren.

Samen met Jean Robic, Louison Bobet en de grote Gino Bartali vormde Kübler - hij reed vaak goed bij warm weer - een ‘koningskopgroep’ van vier. Ros kon natuurlijk niet nalaten te vermelden dat ‘alleen de allergrootsten toen vochten om de hoofdprijzen’ in de Ardennen. Wat slechts gedeeltelijk waar is.

Ros in ‘Heldenlevens’: “Kübler zat kapot. Kübler had geen kansen meer … Bartali beloofde Kübler het een en ander, maar dan moest Kübler op de laatste helling demarreren en Bartali lanceren. ‘Akkoord Gino! Blijf aan mijn wiel. Ik trek de sprint aan, je wint vast en zeker.’ Het ging allemaal als afgesproken…” De Zwitser trok inderdaad de sprint aan. Om vervolgens zelf te winnen, vóór de Italiaan. “Bartali was ziedend.”

Mytheversterkend

Tijdens wielerwedstrijden worden regelmatig bepaalde afspraken gemaakt en geschonden. Volgens sommigen zou de waarheid daarover niet onthuld moeten worden. Dit zou mythen kunnen ontkrachten.

Mogelijk is een en ander destijds ongeveer zo verlopen zoals hierboven beschreven. Daaruit blijkt juist dat geruchten over afspraken in de koers met terugwerkende kracht eerder mytheversterkend werken, zoals Peter Ouwerkerk ook laat zien in de nieuwste uitgave van wielertijdschrift ‘De Muur’.

In 1952 reed Ferdi Kübler in de regenboogtrui van wereldkampioen. Opnieuw realiseerde hij de ‘Ardense dubbel’. In de Waalse Pijl was hij de snelste van een kopgroep van zeven, vóór de Belgische toppers Stan Ockers en Raymond Impanis. Een dag later versloeg hij in Luik - Bastenaken - Luik Henri van Kerckhove en Jean Robic in een sprint met drieën.

Met zijn negentig jaar is Kübler de oudste nog in leven zijnde Tourwinnaar. Twee jaar terug trof de televisieploeg van de VRT hem in de Ronde van Romandië. Zij wisten te melden dat de in Zwitserland nog altijd populaire Kübler in blakende gezondheid verkeerde. Al had hij inmiddels om veiligheidsredenen zijn rijbewijs moeten inleveren. Dat wel.