Zoeken

In 1947 werd de Enschede Marathon voor de eerste keer georganiseerd. Na de Vredesmarathon in het Slowaakse Košice, die sinds 1924 jaarlijks verlopen wordt, is de marathon in het Twentse land daarmee de oudste van Europa. Lange tijd werd het evenement tweejaarlijks gehouden, maar vanaf 1991 staat de marathon jaarlijks op het programma. Marti ten Kate was de laatste Nederlandse winnaar in 1987 en 1989.

De eerste editie

De eerste marathon werd georganiseerd naar aanleiding van een atletiekwedstrijd tussen Nederland en Tsjecho-Slowakije. De Tsjecho-Slowaakse ingenieur Bukovsky, voorzitter van het organisatiecomité van de marathon van Košice en lid van de Tsjecho-Slowaakse delegatie, stelde voor om ook in Enschede een marathon te houden. Dit idee werd gretig opgepikt.

Op zaterdag 12 juli 1947 startten 51 lopers voor de eerste marathon van Enschede. 33 van hen bereikten de finish, waarbij de Fin Eero Riikonen met een tijd van 2.44,13 de snelste was. Fanny Blankers-Koen verzorgde de huldiging. Joop Overdijk was de snelste Nederlander en pakte daarmee de nationale titel. Vanwege het succes van het evenement en de grote publieke belangstelling werd besloten de wedstrijd vaker te houden.

De snelle tweede editie

De tweede editie op 20 augustus 1949 werd onder goede weersomstandigheden gelopen. De Brit Jack Holden was een van de favorieten voor de zege. Die rol had hij een jaar eerder ook gehad tijdens de Olympische Spelen in eigen land, maar toen had hij vanwege een voetblessure noodgedwongen moeten uitstappen. Na die deceptie was hij zelfs korte tijd helemaal gestopt, maar hij had zijn carrière toch weer opgepakt nadat hij was overgehaald door zijn echtgenote Millie.

In Enschede was hij veruit de beste. Wat heet, met een tijd van 2.20,52 was hij bijna vijf minuten sneller dan de snelst gelopen marathon ooit, de tijd van de Koreaan Suh Yun-Bok tijdens de Bostonmarathon van 1947. Ongeveer vijftig van de zeventig lopers haalden de finish, waaronder de zestigjarige J.H. Wey senior, opa Wey genoemd, die onder luide aanmoedigingen een eindspurt inzette. Beste landgenoot was Joop Overdijk op de vijfde plaats, die daarmee andermaal Nederlands kampioen werd.

Meteen na afloop van de wedstrijd rees er twijfel over de lengte van het parcours. Dit werd dezelfde dag nog nagemeten, en de afstand van 42,195 meter bleek te kloppen. Een dag later werd het nogmaals gecontroleerd, en nu bleek de afstand in Enschede ineens 2700 meter te kort geweest te zijn. Daarmee was de snelle tijd van Holden verklaard. Aan zijn overwinning deed dit niet veel af, want hij was duidelijk sneller geweest dan de nummer twee, zijn landgenoot Tommy Richards.

Nog niet versleten

De veertiger Holden bleek nog lang niet versleten. Zijn grootste successen moesten zelfs nog komen. De voormalige veldloper, die in die sport in de jaren dertig gedomineerd had, richtte zich na de oorlogsonderbreking, waarin hij werkzaam was geweest bij de RAF, vanaf 1946 op de marathon. Niet zonder succes, want hij won de nationale Engelse titel viermaal op rij in de periode 1947-1950.

In 1950 won hij de marathon tijdens de Spelen van het Britse rijk, de huidige Gemenebestspelen. De laatste kilometers liep hij blootsvoets, omdat zijn schoenen door de regen uit elkaar waren gevallen. Met 42 jaar en 335 dagen is Holden daarmee tot op heden de oudste winnaar ooit. In datzelfde jaar werd hij Europees kampioen. Met 43 jaar en 163 dagen heeft hij ook hier nog steeds het leeftijdsrecord.

Na die Europese titel wilde het gemeentebestuur van zijn woonplaats Tipton in Staffordshire voor hem een bronzen standbeeld oprichten. Maar op verzoek van Holden werd er in zijn naam voor een nuttiger initiatief gezorgd, namelijk een openbaar park voor alle inwoners.

In 1951 stopte Holden op 44-jarige leeftijd met de wedstrijdsport. Daarmee was zijn leven nog lang niet voorbij, want pas op 7 maart 2004 blies hij zijn laatste adem uit, slechts een kleine week voor zijn 97e verjaardag.

Atletiek

permalink | plaats reactie |