Zoeken

Toen Samuel Eto’o nog voor Barcelona speelde, hadden de mensen van de club het vaak over zijn lastige persoonlijkheid. Eén van de officials mopperde over de ruzie die de Kameroense spits altijd maakte met teamgenoot Ronaldinho. Xavi, de spelbepaler van Barça zei: ‘Als ik de bal niet naar hem speel, wordt hij kwaad.’

Frank Rijkaard, toen de trainer van Barcelona, vertelde me: ‘Als hij het ergens niet mee eens is, zal hij het je ook meteen laten weten.’ Rijkaards opvolger, Josep Guardiola, stuurde Eto’o vorige zomer naar Inter Milan omdat hij het ‘gevoel’ had dat het tijd werd dat hij vertrok.

Naïef

Nu hebben ze spijt. Het Inter van Eto’o versloeg Barcelona in de halve finale van de Champions League en op 22 mei hoopt de Afrikaan te scoren en de finale van de League voor de derde keer in vijf jaar te winnen. Het mag dan waar zijn dat Eto’o een moeilijke man is, het is ook waar dat hij precies de juiste instelling heeft voor een voetballer.

Toen Eto’o’s vaderland in 1990 de kwartfinale van het WK bestormde, hadden de commentatoren een favoriete uitdrukking voor de voetballers uit Kameroen: ‘naïef’. Het idee was dat Kameroen voor de lol speelde en niet om te winnen. Dat was racistische flauwekul. De realiteit is dat de voetbalcultuur waar Eto’o uit voortkomt extreem ’realistisch’ en gericht op resultaten is, zegt Achille Mbembe, een Kameroense politicoloog aan de Wits University in Johannesburg.

Eto’o gaf ons een kijkje in deze voetbalcultuur toen hij de jeugd trainde in Barcelona. ‘Het beste voetbal speel je als je de bal niet hebt,’ vertelde hij hen. En het is zo dat Eto’o altijd in de weer is voor zijn teamgenoten. ‘Het kan mij niet schelen of ik aanval of verdedig.’

Dat is eveneens waar: als spits is hij ook de eerste verdediger van zijn team en gaat er meteen achteraan zodra de tegenstander balbezit krijgt. En hij scoort meestal op de minst omslachtige manier: heel exact en met de binnenkant van zijn rechtervoet. Hij legde uit waarom: ‘Dat geeft de meeste kans op succes.’ De statistici die de clubs nu overspoelen zien Eto’o als het ultieme voorbeeld van efficiency: er is geen andere spits die voortdurend zo’n hoog aantal schoten op doel weet te plaatsen. Hij is de ideale moderne voetballer.

Hij weet dat ook. Hij heeft het zelfvertrouwen van een man die wel honderd zelfhulpboeken heeft ingeslikt. Prof. Mbembe noemt hem een narcist.

De meeste voetbaltrainers zijn control freaks, die niet goed raad weten met spelers die een supergroot ego hebben. Ik legde de manager van Kameroen, Paul le Guen, voor dat hij nooit zo’n status in het land zou bereiken als Eto’o. ‘Daar ben ik me volledig van bewust’, zei hij. ‘Je moet hoge eisen aan hem stellen. Hij moet als voorbeeld dienen.’

Onbewust hebben voetbalteams de neiging zich te gedragen als legers; iedereen moet orders opvolgen. Ze zouden beter een voorbeeld kunnen nemen aan de studio’s in Hollywood. Het is hun baan om om te gaan met grote ego’s. Guus Hiddink zegt over lastige sterspelers: ‘Ik denk dat je ze nodig hebt. Zulke mensen willen altijd het onderste uit de kan halen. Instinctief weten ze wat er nodig is om op topniveau te presteren. Ze kunnen net op het goede moment je team die noodzakelijke impuls geven.’

En dat doet Eto’o. Rijkaard: ‘Je kunt zeggen dat het makkelijk is om met hem te werken omdat hij een enorme ambitie heeft en heel graag wil werken. Hier staat hij bekend als iemand die in goede tijden het team voort kan stuwen.’

En toch ruilde Barcelona hem met Inter voor Zlatan Ibrahimovic; en betaalde ook nog eens €46 miljoen erbij aan Inter. Dat extra bedrag was gedeeltelijk om Ibrahimovic’ contract af te kopen, maar ook gedeeltelijk vanwege Eto’o’s ‘persoonlijkheidskorting’ – hij was goedkoop omdat hij lastig was.

Middenvelder

Inter-manager José Mourinho moet niks hebben van volgevreten sterren. Maar hij zag al snel dat dat bij Eto’o niet het geval was. Onder Mourinho heeft Eto’o zich aan één van zijn motto’s gehouden: ‘Ik werk als een zwarte om te verdienen als een blanke.’ Hij heeft zonder tegensputteren de rol van spits opgegeven om op minder aantrekkelijke plekken te gaan staan. Prof. Mbembe: ‘Bij Inter is hij vooral middenvelder. Tegen Barcelona speelde hij het grootste deel van de wedstrijd als verdediger. Hij kan zijn ego aan de kant zetten in het belang van het team.’

Hij mag dan een narcist zijn, hij is in ieder geval een winnaar. Vorig jaar won hij de competitie, de Spaanse beker en de Champions League met Barça. Deze maand hoopt hij dat trucje te herhalen met Inter. Barcelona kan zichzelf troosten met de gedachte dat ze zonder hem waarschijnlijk meer harmonie in de kleedkamer hebben.

Voetbal

permalink | plaats reactie |