Zoeken

In de afgelopen maand heeft VPRO Geschiedenis bijzondere voetbalbeelden uit de jaren twintig teruggevonden en op internet geplaatst. Ze geven een goed beeld van hoe het leven van een voetbalsupporter er in die tijd uitzag.

In 1921 bijvoorbeeld speelde het Rotterdamse Sparta een uitwedstrijd in Haarlem. Inzet was handhaving in de Westelijke Eerste Klasse – in die tijd de hoogste divisie.

Er stond dus wat op het spel. Daarom reisden 2.000 Rotterdammers naar Haarlem om hun ploeg aan te moedigen. Nog nooit eerder had zo’n grote voetbalexodus plaatsgevonden op Nederlands grondgebied.

Vorige maand maakte Sportgeschiedenis hiervan al een reconstructie. Dankzij een initiatief van het Rotterdamsch Nieuwsblad werden vrachtwagens ter beschikking gesteld voor de supporters. De Nieuwe Rotterdamsche Courant schreef hierover: 'Ongetwijfeld een aardig plan en een origineel idee, waar Sparta inderdaad mee gebaat kan zijn, omdat het altijd zeer animeerend werkt als een elftal zich omgeven weet door een publiek, hetwelk het een goed hart toedraagt.'

In Haarlem stonden de mensen langs de weg te kijken naar de lange stoet Sparta-supporters. Opnieuw de N.R.C.: ‘Uren voor het begin van den wedstrijden stonden de menschen in honderdtallen opgesteld langs den weg, waarlangs de Rotterdamsche auto’s zouden komen.’

Polygoon legde deze dag op film vast – zowel de wedstrijd zelf als de reis van de supporters uit Rotterdam. Het is een film van ruim tien minuten lang, die hier is te zien.

Nederlands Elftal

Twee jaar later werd er een andere grote voetbalreis ondernomen, alhoewel hier minder mensen aan deelnamen. Het Nederlands Elftal speelde in Hamburg tegen Duitsland, en een klein Oranje-legioen ging mee. Ook vier vrouwen gingen naar de wedstrijd, wat heel bijzonder was voor die tijd.

Alle vrouwelijke supporters van 1923 bij elkaar

Een verslaggever van dagblad Het Vaderland was er ook bij: ‘Reeds aan de grens verwelkomd door leden van het West-Duitsche districtsbestuur, werd het gezelschap aan het stadion opgewacht door vertegenwoordigers van den Duitschen Voetbalbond, (…), een muziekkorps, dat de Hollanders met het Wilhelmus begroette, en bestuur en leden van de Nederlandsche kolonie in Hamburg.’

Toch was deze groep aanzienlijk kleiner dan in 1921, omdat Hamburg nu eenmaal verder weg is dan Haarlem vanuit Rotterdam. Voor Polygoon was het toch genoeg aanleiding om mee te gaan, zodat ook van deze voetbalreis filmbeelden bestaan. Het resultaat werd zo snel mogelijk in de bioscopen vertoond, omdat voetbal toen ook al bijzonder populair was.

Het Vaderland zorgde overigens goed voor de thuisblijvers door nog dezelfde middag op verschillende punten in Den Haag en omgeving de laatste stand van zaken door te geven. Het werd uiteindelijk 0-0.