De begeerte het Oranje kostuum te dragen

‘Het costuum beïnvloedt’, oordeelde Joris van den Bergh in 1941 in zijn boek Mysterieuze krachten in de sport. Waarmee hij bedoelde dat de spelers van het Nederlands elftal in hun favoriete kleuren moeten spelen: toentertijd oranje met wit.

Bertus de Harder legt voor Nederland aan voor een schot tegen Zwitserland in mei 1939. Let alvast op de kleur van zijn broek: niet wit. Foto's Nationaal Archief

Als er al een dag in de Nederlandse sportgeschiedenis is waarin de mysterieuze krachten een rol kunnen spelen, is het vandaag wel. Joris van den Bergh schreef hierover in 1941 een klassiek sportboek. Daarin sprak hij onder meer over een merkwaardig incident in 1939, dat het moreel van Oranje brak:

Van den Bergh: ‘De kleuren van de Nederlandse voetbalploeg zijn: oranje shirt en witte broek, een frisse, opwekkende, gelukkige kleurencombinatie.

Kreeg het Nederlands Elftal nu een buitenlandse ploeg op visite, tot wier uitrusting ook de witte broek behoorde, dan had de ontvangende ploeg, dus het Nederlands Elftal (zo is het nu eenmaal geregeld) in zwarte broek te spelen en werd de combinatie dus oranje-zwart.

De leider van onze ploeg, Lotsy, nu had een danige hekel aan dat zwart, en hij niet alleen. Ook tal van spelers prefereerden in oranje-wit te spelen. Hun begeerte, het nationale voetbalcostuum te dragen, was samengegroeid met oranje-wit. Hun begeerde internationale ontmoetingen hadden zij zich voor hun geest altijd zien afspelen in het oranje-wit. Oranje-zwart viel uit de sfeer, waarin zij hadden geleefd.

En dat zich bij anderen hetzelfde gevoel had ontwikkeld, bleek onze voetballers te Bern in Mei 1939. Nederland had toen te spelen tegen de Zwitserse nationale ploeg, wier kleuren zijn: rood shirt (met wit kruis) en witte broek, en als gastheren dienden de Zwitsers in zwarte broek te spelen.

Doch zij vertikten het.

Zeker! het ging alles heel hoffelijk en vriendelijk, maar met dat al schudden zij toch maar halsstarrig neen!

De tijd drong, en vijf minuten voor de strijd was men nog aan het delibereren. Toen op dat moment van Zwitserse zijde werd aangevoerd, dat het publiek aanstonds tot levendige demonstraties zou komen, wanneer het de spelers in een andere kleurencombinatie dan de ‘officiële’ zou zien verschijnen, gaf de scheidsrechter zijn verzet tegen het spelen van beide ploegen in witte broek op.

Met rood-wit en oranje-wit in de felle zon steeg voor hem weliswaar de mogelijkheid op vergissingen, doch hij besloot het er maar op te wagen. En de Zwitsers pret, en vol tevredenheid toen zij met 2-1 wonnen.’

Aldus Van den Bergh in 1941, die zich - ik durf het bijna niet te zeggen - vergist. Uit de foto’s blijkt namelijk dat Zwitserland wel in een witte broek speelde en Nederland niet. Kijk maar - net als bij de foto hierboven:

Het Nederlands Elftal tegen Zwitserland

De psychologische oorlog vooraf had Oranje dus al verloren met een nederlaag als gevolg.

Vanavond dus beter opletten dat de begeerte om het nationale voetbalcostuum te dragen wél is samengegroeid met de favoriete uitdossing.

Of zou het deze Zwitserse schone zijn geweest, die de Nederlandse internationals uit het evenwicht bracht?

Sportboeken · Voetbal

permalink | plaats reactie |

Reacties