Zoeken

Al tientallen jaren lang wordt er geschreven over beroemde sporters, die in het huwelijk treden. Johan Cruijff bijvoorbeeld stapte in 1968 niet onopgemerkt in het huwelijksbootje met Danny Coster. Al ruim voor de oorlog stond ook Polygoon vooraan als onze nationale sportsterren in het huwelijk traden.

Het leverde doorgaans traditionele beelden op: auto komt aanrijden, man stapt uit, vrouw in lang gewaad volgt, de trouwlokatie wordt betreden en ondertussen zwaaien de toeschouwers met vlaggetjes of hun pet. Zo nu en dan wordt er 'Hup Holland' geroepen. Maar goed: de kijkers vraten deze beelden.

Heel soms gebeurde er iets afwijkends. Baanrenner Arie van Vliet bijvoorbeeld arriveerde per koets, in plaats van met de auto. Zesdaagserijder Cor Wals liet zich aan het eind verleiden tot een innige kus. Meest opvallend is de erehaag van schaatsen voor schaatster Gonne Donker. Voor de rest is alles uiterst traditioneel, maar dat was dan ook de bedoeling.

Zoals de huwelijken van Heitinga en Sneijder nu het nieuws halen, gebeurde dat dus ook al tachtig jaar geleden. Wie naar de oude beelden kijkt, ziet veel toeschouwers, die er eens een leuk dagje van maakten. Alleen al het feit dat Polygoon het de moeite waard vond erbij te zijn spreekt voor zich.

Nu trouwen sporters vaak tijdens hun loopbaan, maar in de jaren twintig en dertig betekende het huwelijk vaak meteen het afscheid daarvan. Vooral van vrouwelijke sporters werd niet verwacht dat ze hun rol van echtgenote combineerden met een sportief leven. Fanny Blankers-Koen moest toen nog komen (en heette dus nog Fanny Koen).

Kea Bouman

Begin jaren dertig verloofde tennister Kea Bouman zich met de Zwitserse ingenieur Tiedemann. Zij was de eerste Nederlandse vrouw die een olympische medaille én een Grand Slam won. Na het huwelijksfeest zou het stel vertrekken naar het buitenland. Daarmee, zo concludeerde dagblad Het Vaderland was deze bijzondere sporter voor ons land verloren.

Op 26 januari 1931, een dag voor het feest, was er een receptie bij het stel, waar de pers langskwam om er foto’s te schieten. Tijdens de plechtigheid zelf waren er natuurlijk ook journalisten bij, inclusief een filmploeg van Polygoon.

Kea Bouman zelf

Zus Braun

Een andere beroemde sportvrouw uit die tijd, die haar loopbaan beëindigde door een huwelijk, was Marie 'Zus' Braun. Tenminste: ze dreigde ermee.

Braun was een legendarisch zwemster, die alles won: olympisch goud in 1928 en verschillende wereldtitels. Sterker: zij was de eerste Nederlandse vrouw die een olympische titel behaalde.

Op 12 juli 1931 maakte Het Vaderland melding van het voornemen om te trouwen, dat door Ma Braun – de moeder van Zus Braun – werd bekendgemaakt. Dat zou het einde van haar sportieve loopbaan zijn. De zwemster dreigde zelfs zich terug te trekken voor de Olympische Spelen van 1932, waar ze haar titel van 1928 moest verdedigen.

Het werd een hele affaire, want de zwemster had stevige ruzie gekregen met de Zwembond. Braun: “Het zwemmen is bij mij niet meer nummer één.” Ze trouwde inderdaad op 24 september 1931 met Herman Philipse.

Het Vaderland schreef een dag voor de bruiloft: ‘En nu trouwt zij dus morgen, Zus Braun. Zij gaat haar roeping volgen, als vrouw en mogelijk als moeder. De laatste titel is nog altijd de hoogste eeretitel voor elke vrouw en daarvoor moeten de wereldrecords en de schoonste kampioenschappen zwichten.’

De belangstelling tijdens de plechtigheid was enorm – inclusief een filmploeg van Polygoon en de nodige journalisten en een leger fotografen. Twee dagen later haalde Nederland opgelucht adem toen de zwemster tijdens het diner ter ere van het huwelijk verklaarde ‘dat zij in de toekomst nog niet voor de zwemsport verloren hoopte te zijn.’ Zus Braun ging in 1932 gewoon naar de Olympische Spelen in Los Angeles, wat overigens uitliep op een drama. Ze werd verschrikkelijk ziek, en de reden hiervoor is nooit opgehelderd. Daarna stopte ze wel meteen met de zwemsport.

Drukte bij huwelijk Zus Braun

Rie Mastenbroek

Een sporter, wier naam juist voor even aan de vergetelheid werd ontrukt door een huwelijk, was zwemster Rie Mastenbroek. In april 1939 huwde ze Cor Kuypers, wat enkele kleine stukjes in de krant haalde. ‘Meestal duurt het langer op sportgebied een naam te krijgen dan hem weer kwijt te raken’, vatte Het Vaderland kernachtig samen op 30 maart 1939. En dat pas drie jaar na de Olympische Spelen van 1936 die Mastenbroek als grote winnares verliet met drie gouden en één zilveren medaille.

Polygoon was haar naam blijkbaar niet vergeten, want ook hier werden opnames gemaakt.

Rie Mastenbroek zelf

Gejus van der Meulen

Gejus van der Meulen was in de jaren twintig en dertig de nationale doelman van Oranje. Eind 1933 trouwde hij met Rita Mellema. ‘Het was insiders reeds bekend’, schreef Het Vaderland op 7 november 1933, ‘dat de populaire doelverdediger van het Nederlandsch elftal met trouwplannen rondliep. Aan dit heugelijke bericht wordt echter uit sportief oogpunt het minder prettige bericht verbonden, dat Gejus’ voetballoopbaan hiermede tevens beëindigd is.’

Alhoewel het huwelijk werd voltrokken, keerde de doelman geheel onverwacht terug in Oranje tijdens het WK Voetbal van 1934 in Italië. Van der Meulen zou zelfs als enige voetballer het recht krijgen om zijn vrouw mee te nemen, waar de andere spelers alleen afreisden. Het zorgde voor zulke scheve gezichten in het team dat het later werd beschouwd als één van de oorzaken van het slechte spel van Nederland op dat toernooi. Tijdens de Tweede Wereldoorlog sloot Van der Meulen zich aan bij de SS, waarna hij door iedereen met de nek werd aangekeken.

Gejus van der Meulen zelf

Cor Wals

Een andere sporter, die voor de oorlog trouwde en zich tijdens de bezettingsjaren bij de SS aansloot, was baanrenner Cor Wals. Op 3 november 1934 werd bekend dat hij in de echt zou treden met Netty van Geloven. Op dat moment betekende dat nog niet het einde van zijn loopbaan – integendeel. De Nieuwe Tilburgsche Courant noteerde op 24 december 1934: ‘Of het de invloed van zijn vrouwtje is geweest, weet ik niet, maar dit weet ik wel, dat blonde Cor vandaag een losgebroken duivel was.’

Ook tijdens de oorlog kwam Wals nog vele malen in actie. Hij schokte toen zijn publiek door in een shirt met SS-tekens de baan te betreden. Ook dook hij in mei 1941 op in Avegoor in het Gelderse Ellecom, waar de Nederlandse opleidingsschool van de SS zat. Hij was daar om een kaderopleiding van de Nederlandse SS te volgen. Na de bevrijding werd hij, net als Van der Meulen, veroordeeld om uiteindelijk in een maatschappelijk isolement te geraken.

Cor Wals zelf

Natuurlijk wenst de redactie van Sportgeschiedenis de voetballers die deze week in het huwelijk treden veel succes in hun leven toe. Over tachtig jaar komen we er misschien wel weer eens op terug.

Tennis · Vergeten sporthelden · Voetbal · Wielrennen · Zwemmen

permalink | plaats reactie |