Zoeken

Hoe kwam je op het idee om dit boek te gaan schrijven?

'Ik liep al langer met de gedachte rond om iets te gaan doen met Nederland - Duitsland en de beleving van deze wedstrijd in beide landen. Toen ik daar mee bezig was realiseerde ik me dat er in ons land eigenlijk niet zoveel geschreven is over interlandvoetbal - wel over het Nederlands Elftal natuurlijk en ook over landen als Argentinië en Brazilië zijn er hier boeken verschenen, maar verder eigenlijk niet. Bovendien besefte ik dat spanningen die zich bij Nederland - Duitsland voordoen ook bij andere wedstrijden tussen buurlanden spelen. Zodoende is toen min of meer vanzelf het idee van Burenruzies ontstaan.'

Je beschrijft in dit boek 12 burenruzies. Hoe kwam je tot die selectie?

'Graag wilde ik elk werelddeel aan bod laten komen in mijn boek. Tegelijkertijd zocht ik vooral naar wedstrijden met een extra lading, tussen landen waar er zaken speelden op politiek, historisch of maatschappelijk niveau. Het boek is uiteindelijk een combinatie geworden van deze twee voorwaarden. Met uitzondering van Oceanië - Australië - Nieuw-Zeeland sprak te weinig tot de verbeelding - komt elk werelddeel aan bod. De twaalf wedstrijden leveren een diversiteit aan soorten burenruzies op. Soms spitsen de problemen zich toe op het voetbalveld en rond de stadions. In andere gevallen bestaan er spanningen op politiek niveau tussen de betrokken landen, met diepe historische wortels. In enkele gevallen kwam het zelfs tot gewapende conflicten.'

'Wat is jouw favoriete burenruzie?'

'Argentinië - Brazilië. Ik ben sowieso fan van het Zuid-Amerikaanse voetbal en van de in mijn boek besproken wedstrijden is dit degene met het hoogste voetbalniveau, de twee landen behaalden samen maar liefst zeven wereldtitels. Daarnaast staan de ontmoetingen tussen deze landen echt bol van de incidenten, rode kaarten, discutabele doelpunten en vechtpartijen. Ook Argentinië - Engeland spreekt me erg aan. Dat lijkt op het eerste gezicht geen burenruzie, maar in zekere zin zijn de twee landen toch buren via de Falklandeilanden voor de Argentijnse kust die in Brits bezit zijn. Die eilanden spelen een belangrijke rol in de rivaliteit, net zoals het feit dat Argentinië in het verleden een soort koloniale relatie had met Engeland. Tel daarbij op enkele historische wedstrijden op een aantal WK’s - 1966, 1986, 1998 en in mindere mate 2002 - en je hebt een stevig gewortelde rivaliteit te pakken.'

Wat is de heftigste burenruzie?

'Dat is lastig te zeggen. Eind jaren tachtig, begin jaren negentig kwam Nederland - Duitsland mogelijk voor die titel in aanmerking. Er is tenslotte iets opmerkelijks aan de hand als de wedstrijd tegen de rivaal als belangrijker geldt dan het toernooi waarin deze gespeeld wordt. Denk daarbij naast de halve finale in 1988 aan het EK in 1992, toen Oranje na het verslaan van de rivaal in gedachten al bezig was met de finale tegen opnieuw Duitsland en vergat van Denemarken te winnen. Nu is deze rivaliteit op het oog een stuk minder, al was het wel interessant geweest om te zien wat er was gebeurd als de twee landen elkaar in de WK-finale hadden getroffen. Maar eigenlijk hangt het er vanaf op wat voor manier je naar de wedstrijden kijkt. Op politiek niveau is Noord-Korea - Zuid-Korea een beladen confrontatie, maar tussen de fans bestaat er rond die ontmoetingen juist veel toenadering. Wat supporters betreft, Engeland-Schotland was een wedstrijd die jaarlijks gespeeld werd, maar eind jaren tachtig werd de vaste programmering ervan geschrapt vanwege het toenemende hooligangeweld. Let je op de verhoudingen op het veld, dan is Mexico - Verenigde Staten momenteel misschien wel de heftigste. Die spelers kunnen elkaar echt niet uitstaan, waarbij Landon Donovan in Mexico de rol vervult die Lothar Matthaus lange tijd in Nederland had. Kijk je naar het verleden dan zou je zeggen dat Honduras - El Salvador de heftigste was. Dit zijn tenslotte de enige twee landen die een oorlog gevoerd hebben naar aanleiding van enkele onderlinge voetbalwedstrijden, alhoewel er op de achtergrond wel meer problemen speelden. Het is dus moeilijk een eenduidig antwoord te geven op die vraag. Misschien is het ironische dat de heftigste wedstrijden niet gespeeld kunnen worden. Zo slaagden Azerbeidzjan en Armenië - formeel nog steeds in oorlog - er op weg naar Euro 2008 niet in hun onderlinge kwalificatieduels geprogrammeerd te krijgen, zodat die twee wedstrijden geschrapt werden.'

Je voetbalt zelf ook, in Eibergen. Zijn daar nog spraakmakende burenruzies?

'In het vierde zaterdagelftal waarin ik voetbal speelt dat niet. FC (Fusieclub) Eibergen is in 2006 ontstaan vanuit een fusie tussen de zaterdagvereniging SSSE en de zondagvereniging Sportclub Eibergen. Omdat de eerste elftallen op verschillende dagen voetbalden en elkaar dus nooit in competitieverband tegenkwamen viel het met de rivaliteit wel mee. De jeugdteams van beide verenigingen wilden wel altijd dolgraag van elkaar winnen. Nog steeds heeft de nieuwe vereniging twee prestatie-elftallen. De zaterdagtak heeft niet echt een aartsrivaal. Zondag 1 heeft dat wel: Sportclub Neede, de club van het naastliggende dorp. Wedstrijden tussen Eibergen en Neede worden gespeeld met duizend toeschouwers langs de lijn, in een sfeer van veel spandoeken en dampende mist van Bengaals vuur. Maar dat valt onder de noemer clubderby, in mijn boek bespreek ik uitsluitend landenwedstrijden.'

Wat is de oudste burenruzie?

'De oudste burenruzie is tevens de allereerste interland die ooit gespeeld werd: Engeland-Schotland. In 1872 eindigde deze wedstrijd in 0-0. Sindsdien stond deze wedstrijd tot 1989 jaarlijks minimaal één keer op het programma, behalve tijdens de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Toch is het niet de vaakst gespeelde burenruzie, want die eer is voorbehouden aan Argentinië - Uruguay. Die wedstrijd werd in oktober 2009 voor de 177e keer gespeeld.'

Zijn er burenruzies ‘verdwenen‘?

'Zoals gezegd wordt Engeland-Schotland niet meer jaarlijks gespeeld. Alleen als de loting een handje helpt, zoals tijdens het EK in 1996, treffen die teams elkaar nog. Een echt verdwenen burenruzie is West-Duitsland - Oost-Duitsland. Deze wedstrijd is slechts één keer gespeeld, tijdens het WK van 1974, toen de DDR won door het beroemde doelpunt van Jürgen Sparwasser. Verder zijn er geen wedstrijden verdwenen, wat je wel ziet is dat sommige wedstrijden aan belang inboeten of dat er een verandering optreedt in de beleving. Argentinië - Uruguay was in 1930 de allereerste WK-finale tussen twee van de beste voetballanden van dat moment, in 2009 was het een belangrijke kwalificatiewedstrijd tussen twee kwakkelende landenteams. De emoties rond Nederland-Duitsland lijken de laatste jaren te zijn afgenomen. Rond Mexico - VS is het omgekeerde aan de hand. Lange tijd was deze confrontatie een eenzijdige affaire, waarbij de Mexicanen bijna altijd wonnen van hun noorderburen. Sinds de jaren negentig is dit veranderd en omdat de landen elkaar vaak treffen, als de twee leidende landen in de kleine Noord-Amerikaanse federatie, is de rivaliteit extreem toegenomen. Ook zijn er door allerlei politieke ontwikkelingen nieuwe landen en nieuwe burenruzies ontstaan. Het meest sprekende voorbeeld hiervan is Kroatië - Servië.'

Je behandelt slechts 12 ruzies, dus er moeten er nog een hoop over zijn die niet zijn beschreven. Komt er een Burenruzies deel twee?

'Het thema spreekt me erg aan en ik wil hier nog verder mee aan de slag. Op wat voor manier en in welke vorm is op dit moment nog niet helemaal duidelijk, maar ik verwacht zeker dat er een vervolg komt op Burenruzies.'