Zoeken

Twee zomers geleden, bij een honkbalwedstrijd in het Yankee Stadium in New York, verliet ene Brad Campeau-Laurion zijn stoel om even naar de wc te gaan. Hij deed dit tijdens de korte pauze na de zevende inning, wanneer God Bless America wordt gespeeld. De toenmalige eigenaar van de Yankees, George Steinbrenner (die twee weken terug is overleden) vond dat ware Amerikanen hun blaas niet leegden tijdens God Bless America.

Dave Zirin schrijft in zijn boek Bad Sports: How Owners Are Ruining the Game We Love: ‘Er verschenen twee politieagenten, verantwoordelijk voor de veiligheid, die Campeau-Laurion hardhandig het stadion uitgooiden.’

Het boek van Zirin leest als een opsomming van klachten over de bizarre mannen die sporten in Amerika in handen hebben. Geen van hen liet zich door hem interviewen, maar Zirin benadrukt een belangrijk punt. Volgens hem zijn teams zoals de Yankees niet alleen het bezit van hun eigenaren. Ze zijn juist voor een deel van de fans, die van hun team houden en vaak voor het stadion hebben betaald met belastinggeld. Gordon Brown, de voormalige Britse premier, wilde voetbalfans aanmoedigen om hun clubs over te nemen. Zirin probeert hetzelfde te bereiken in de VS.

Het zal niet makkelijk worden van de Amerikaanse eigenaren af te komen, want ze hebben een slim zakenconcept ontwikkeld. Het combineert het 19e-eeuwse kartel – niemand anders mag een eredivisieteam beginnen zonder hun toestemming – met het socialisme voor de rijken uit de 21e eeuw. Deze tycoons vinden het prima dat belastingbetalers voor hun stadions betalen. Als een stad ze afwijst, dreigen ze te verhuizen naar een andere.

Ver voordat George W. Bush het socialisme voor de rijken toepaste op de banken, had hij het principe al uitgeprobeerd op honkbal. In 1989 kocht hij met een paar van zijn vaders vrienden de Texas Rangers. Vervolgens overtuigde hij de belastingbetalers van Arlington dat ze een stadion voor ze moesten bouwen.

Toen de Bush-groep de Rangers verkocht, stak hij 14,4 miljoen dollar in zijn zak. De belastingbetaler kreeg niks.

Sarah Palin

Het zakenconcept van de eigenaars doet het al jaren prima, maar er zijn tekenen dat de Amerikaanse klassenstrijd roet in het eten gaat gooien. Fans en steden worden steeds armer en sommige beginnen aanstoot te nemen aan het feit dat ze geld overhandigen aan spelers en eigenaars. Zirin, die drieduizend fans heeft geïnterviewd, schrijft: ‘De snelst groeiende groep fans? Dat zijn de mensen die van sport houden, maar een hekel hebben aan waar het naartoe gaat.’

Net als in het debat over de Amerikaanse banken, pleit Zirin ervoor dat als teams belastinggeld aannemen, ze ook openbaarheid van zaken moeten geven. Als je wilt dat een stad een stadion voor je bouwt, zegt hij, dan moet je een volksvertegenwoordiger aan je bestuur toevoegen. Je moet daarnaast de bierprijzen laag houden, geen religieuze bidsessies organiseren rondom een wedstrijd en ook niet Sarah Palin op de ijsbaan uitnodigen, zoals de eigenaars van het Philadelphia Flyers hockeyteam deden in 2008.

Teams in handen van de mensen klinkt misschien als een belachelijk idee, maar het bestaat al lang. Zirin noemt de Green Bay Packers in het American Football, maar hij had ook de nummer één van de voetbalwereld kunnen noemen: FC Barcelona. Duitse voetbalclubs mogen niet eens meer in handen zijn van privé-eigenaren.

Zelfmoord

Toch zal de Amerikaanse belastingbetaler doorgaan met het subsidiëren van de eigenaren. Zirin wijst erop dat het gebruikelijke argument voor een stadion dat wordt gebouwd met belastinggeld, dat het een impuls geeft aan de lokale economie, nergens op slaat. Belastingbetalers bouwen stadions met beweegredenen die niks met geld te maken hebben. Ze houden simpelweg van hun teams en willen dat ze blijven. Dat de Yankees in New York spelen, maakt veel New Yorkers gelukkiger. Sociologen hebben aangetoond dat wanneer eigenaren een team verhuizen, zoals de Brooklyn Dodgers die in 1958 verdwenen uit Los Angeles, sommige van de fans die achterblijven, zelfmoord plegen.

Een stad die aan een stadion bouwt, bouwt eigenlijk aan het geluk van de inwoners. ‘De afgelopen vijfentwintig jaar’, klaagt Zirin, ’is meer dan dertig miljard dollar aan belastinggeld opgegaan aan de bouw en het onderhoud van stadions door heel Amerika.’ Maar het geld heeft misschien wel voor meer dan dertig miljard dollar aan geluk gekocht. Net als bankiers zullen ook eigenaren van teams de crisis zonder probleem overleven; met behulp van belastinggeld.