Zoeken

Laurent Fignon werd ‘Le Professeur’ genoemd. Iemand - het kan Tim Krabbé of Benjo Maso geweest zijn - merkte al eens ironisch op dat hij als wielrenner dan ook een bril droeg. En wie weet las hij wel eens een boek. “Een seigneur in een sport voor proletariërs”, schreef Karl Vannieuwkerke gisteren. In zijn reactie op het overlijden van Fignon prees Eddy Merckx de intelligentie van de Fransman: “Bovendien was hij ook een eerlijk man.” Bernard Hinault, nog zo’n grote kampioen, over zijn vroegere rivaal: “Hij sprak altijd de waarheid.”

Heerser in de Tour

In de Tour van 1983 zetten de Colombianen in de Pyreneeën de Tour volledig op zijn kop. Bij afwezigheid van Hinault ontloken in die ene rit tussen Pau en Luchon de kwaliteiten van de klimmers Robert Millar en Pedro Delgado. Ook een jonge Fransman met een studentikoze bril reed die dag bijna stilletjes mee in het offensief. Hij vond zichzelf ’s avonds terug op de tweede plaats in het algemeen klassement.

Dat Laurent Fignon dat jaar nog vóór zijn drieëntwintigste verjaardag de Tour won was natuurlijk een grote verrassing. Al hadden de kenners zijn kwaliteiten allang herkend, want als helper van Hinault was hij al vijftiende geworden in de Giro en zevende in de Vuelta. Bovendien had Fignon in eigen land het Critérium International gewonnen. En dat laatste telde in Frankrijk.

Zelfs na zijn eerste Tourzege werd er nog hardop getwijfeld aan de kwaliteiten van Fignon als ronderenner. Maar in 1984 heerste hij in de Tour. De jonge Fransman won vijf ritten, onder meer op La Plagne en Crans Montana. Zijn grote rivaal Bernard Hinault eindigde in Parijs als tweede op meer dan tien minuten. Greg Lemond reed ondanks zijn regenboogtrui een nogal fletse Tour. De Amerikaan verloor als derde in het eindklassement al bijna twaalf minuten.

Op Laurent Fignon stond die zomer geen maat, de Fransen hadden een nieuwe Zonnekoning. Zeker vijf keer zou hij de Tour de France gaan winnen. Nee, misschien wel zes keer! Fignon bestormde niet alleen La Plagne, hij bestormde ook een beetje de hemel.

Voorbijgestreefd

Een glanzende toekomst lag in het verschiet. Die gedachte moet me onbewust aangesproken hebben, toen ik als twaalfjarig jongetje en toekomstige brugklasser Fignon op de televisie zag schitteren. In ieder geval zou ik vijftien kilometer moeten gaan fietsen naar de middelbare school, dat was toch een soort van overeenkomst. Maar zoals wellicht bekend verlopen de dingen vaak anders dan verwacht.

In het geval van Fignon kreeg hij het aan de achillespezen. Het zou vier tot vijf jaar duren voor hij weer (bijna) terug was op zijn oude niveau. In 1989 reed Fignon geweldig. Hij won net als een jaar eerder Milaan - San Remo (vóór Frans Maassen) en de GP des Nations, een grote tijdrit over 89 kilometer. Ook werd hij de winnaar van de Giro en won hij bijna zijn derde Tour. Omdat een herrezen Greg Lemond acht seconden sneller was dan de Fransman, weet bijna niemand meer hoe goed Laurent Fignon dat jaar was.

Zelf heb ik Fignon in mijn herinnering nooit ‘live’ zien koersen. Een goeie vriend van me kruiste hem vlak na de Touretappe naar Valkenburg in 1992. Als ze hadden gewild dan hadden ze elkaar de hand kunnen schudden. De Fransman was toen al niet meer zo’n hele grote meneer in het peloton, anderen waren hem voorbijgestreefd. Fignon ‘knechtte’ inmiddels voor Gianni Bugno. Anderhalf jaar later stopte hij met wielrennen.

Drie jaar geleden overleed mijn goeie vriend. Vorig jaar werd bekend dat Fignon kanker had. De dood ligt altijd op de loer.

Warme ontvangst

Behalve ‘Le Professeur’ had Laurent Fignon ook de bijnaam ‘Monsieur Citron’. Volgens sommige volgers kreeg de renner vooral last van onaangename trekjes wanneer hij goed reed. Als de nukken van Fignon nog maar eens ter sprake kwamen, moest ik soms denken aan een verhaal dat ik jaren geleden las, maar helaas niet meer heb kunnen terugvinden.

Het was in het najaar van 1984, of in het voorjaar van 1985. Een jonge Nederlandse wielerfan, die om één of andere reden in Frankrijk verbleef, achterhaalde daar het adres van het ouderlijk huis van de recente Tourwinnaar. Om er vervolgens maar brutaal aan te bellen. De jongen werd zowaar binnen gelaten, en aangenaam verrast door de warme ontvangst die hem daar ten deel viel. Hij mocht zelfs blijven overnachten.

Of de renner zelf op dat moment aanwezig was kan ik me niet meer herinneren. Eerlijk gezegd meen ik van niet, maar ik stel me graag voor hoe Fignon de volgende ochtend bij het ontbijt zijn moeder assisteerde bij het serveren van de croissants. Soms mag de verbeelding het winnen van de werkelijkheid.

Eén ding is zeker, Fignon had er vanaf dat moment een fan voor het leven bij. En nadat ik dit verhaal ergens had gelezen minstens twee. Tijdens de Tour van 1989 was ik niet voor Greg Lemond, ik was voor Fignon. Niks ‘Monsieur Citron’!

Ook de jonge Nederlandse wielerfan, die ooit zo gastvrij werd onthaald door de familie van de Tourwinnaar, moet gisteren gehoord hebben van het overlijden van Laurent Fignon.