Man van het staartje

Theofiel Middelkamp werd geboren in Nieuw-Namen in Zeeuws-Vlaanderen. Later verhuisde hij naar het naburige Kieldrecht. Middelkamp was een man van primeurs. In 1936 werd hij in Grenoble al de eerste Nederlandse ritwinnaar in de Ronde van Frankrijk, na een rit over de Col du Galibier. Al had hij daarvoor ‘nog nooit genen berg gezien.’

Ron Couwenhoven schreef in ‘De pioniers van de wielersport’: “Fiel Middelkamp zou altijd bekend blijven als een honderd procent kermiscoureur … (die) van minder allooi zou zijn in de grote internationale wegkoersen. Dat was een beeld dat niet klopte.”

In ieder geval had de eminente sportjournalist Joris van den Bergh na de oorlog ‘een nieuwe Middelkamp’ aan het werk gezien. Dominanter dan voorheen. Een Middelkamp die niet meer achter in het peloton koerste, maar attent mee vooraan reed: “De man van het staartje zat nu van meet af aan aan kop. Hij behandelde dat hele veld als aan hem, en aan hem alleen, ondergeschikt. Alsof er geen Schulte en geen Van Steenbergen in zat.”

Broodrenners

De ‘nieuwe Middelkamp’ reed in 1946 al goed op het WK in Zürich, maar materiaalpech maakte hem al snel kansloos. Winnaar werd de thuisrijdende Hans Knecht. In de Tour van 1947 - de eerste na de oorlog - zou de Zeeuw zich niet laten zien, net zo min als zijn maatje Gerrit Schulte. Zij waren echte broodrenners, die reden voor de poen, en het grote geld was in die dagen niet bepaald in de Tour te verdienen. Theo Middelkamp reed zijn koersen liever in België.

Die Tour van 1947 was voor Nederland tamelijk rampzalig verlopen. In de moordende hitte was Sjefke Janssen de enige van zes landgenoten die de ronde uitreed, op de tweeëndertigste plaats. De Limburger Janssen was vooral een karakterrenner. Niet echt een winnaarstype zoals Middelkamp of Schulte.

In het Franse Reims was het zo’n twee weken na de Tour nog altijd bloedheet. De Nederlandse wegploeg voor het wereldkampioenschap bestond uit vier renners. Behalve Theo Middelkamp, Gerrit Schulte en Sjefke Janssen, stond ook ‘de zingende wielrenner’ Henk Lakeman aan de start. Lakeman zou na zijn wielercarrière enige furore maken als operettezanger.

Favorieten en ‘exoten’

De voornaamste favorieten op de vrijwel vlakke omloop: Fausto Coppi, Rik van Steenbergen, Ferdi Kübler en Gerrit Schulte. En verder misschien Middelkamp, regerend wereldkampioen Hans Knecht, of de vroegkalende Italiaan Fiorenzo Magni, toen nog een renner in opkomst.

Natuurlijk was de wielersport in die dagen verre van gemondialiseerd. Toch waren er nog een paar ‘exoten’ onder de eenendertig starters. Zoals de Franse Pool Edouard Klabinsky - overigens een uitstekende renner - de Italiaanse Amerikanen Joseph Magnani en Cesare Moretti, en de Australische zesdaagsenrenner Alfred Strom.

De beroemde Gino Bartali ontbrak in Reims. Zijn grote rivaal Fausto Coppi had op het niet al te zware parkoers eigenlijk ook weinig te zoeken. Coppi zou na een paar lekke banden in de achterhoede verzeild raken en later opgeven...

Lees hier het vervolg...