Zoeken

In het weekend van 24 en 25 januari 1942 werd in Amsterdam het NK Schaatsen gehouden. Op de tweede dag werd dit echter opeens stilgelegd. ‘Het bestuur van den Ned. Schaatsenrijdersbond achtte den toestand, waarin de baan der Amsterdamsche IJsclub verkeerde, een bezwaar en gelastte den wedstrijd af.’ Zo stond het tenminste in het verslag in Het Vaderland op 26 januari, maar schaatshistoricus Marnix Koolhaas heeft een andere verklaring.

Sportgeschiedenis.nl schreef hier al eens over in 2007 in een artikel over schaatser Siem Heiden. Samen met G.W.A. van Laer – erevoorzitter van de Schaatsbond – had hij besloten het evenement stil te leggen.

Volgens Koolhaas zou het duo de tip hebben gekregen dat er tijdens het toernooi een Duitse razzia zou gaan plaatsvinden. Dat gebeurde vaker bij sportwedstrijden, omdat er zo in één keer heel veel jonge mannen konden worden opgepakt. Heiden en Van Laer hebben waarschijnlijk in het geniep sneeuw op het ijs gelegd om zo een excuus aan te voeren, dat de Duitsers niet zou opvallen.

‘In het kamp der rijders veroorzaakte deze beslissing groote teleurstelling’, tekende Het Vaderland op, maar de sporters wisten natuurlijk niet van de echte reden. De meeste deelnemers waren daarom teleurgesteld: ‘Hun pogingen om de wedstrijdleiders tot andere gedachten te brengen, leden evenwel schipbreuk.’

Op 7 en 8 februari werd het evenement alsnog verreden in Zutphen. De filmbeelden hiervan staan hier. Het Haarlems Dagblad maakte een uitgebreid verslag:

‘De Amsterdammer Buyen, die verleden jaar tijdens de Nederlandsche kampioenschappen op de schaats, beslag wist te leggen op het kampioenschap, is er zondag in geslaagd voor de tweede maal alle andere rijders achter zich te laten. Met flinken voorsprong werd hij opnieuw titelhouder met 216.052 punten voor zijn stadgenoot Havekotte met 216.340 punten. Piet Keyzer uit de Lier plaatste zich als derde.

Zondagmorgen was er al vroeg grootere bedrijvigheid op de Zutphensche ijsbaan, dan op den eersten dag.

J. Havekotte uit Amsterdam is de openbaring bij deze wedstrijden. Plotseling heeft deze stoere Amsterdammer zich aangediend als gegadigde voor den kampioenstitel, terwijl ieders belangstelling uitging naar den kampioen van verleden jaar, Herman Buyen en Piet Keyzer — tusschen deze twee zou toch ongetwijfeld het duel worden uitgevochten — drong Havekotte zich als derde man tusschen hen in.

De eerste belangrijke serie van 1500 M. was die tusschen Keyzer uit de Lier en van Hoorn uit Zaandijk. De Westlander lootte de gunstige buitenbaan waardoor hij op het laatst de binnenbocht had. Hij maakte 'n goeden tijd van 2.36,8, waaraan het uitstekende partij geven van den Zaandijker wel niet vreemd zal zijn geweest. Deze deed er slechts 0.1 sec. langer over.

Doch toen kwam Buyen tegen J. Roos uit Amsterdam in de baan. Buyen lootte de binnenbaan en moest dus in de laatste bocht naar buiten. Dat de zenuwen den rijders parten speelden bleek wel uit het feit, dat twee keer een valsche start werd gemaakt, zoodat zij op het punt van uitgang moesten worden teruggeroepen.

Den derden keer gingen zij snel weg. De krachten ontliepen elkaar aanvankelijk niet veel. Fel werd er gesprint en even voor de laatste bocht wist Buyen iets uit te loopen en als eerste over de eindstreep te gaan. Hij maakte inderdaad beteren tijd — naar later bleek den snelsten tijd op dezen afstand — dan Keyzer en wel 2.33,2. Zijn recordverbetering verleden week in Bergen was 2.31,4, zoodat hij hier nog eenige seconden boven bleef.

Roos maakte 2.36,4 en bleef dus ook nog binnen den tijd van Keyzer. Voorwaar een goede prestatie voor den Amsterdammer.

Nu was slechts nog het wachten op Havekotte. Hij moest starten in een van de laatste series tegen v. d. Heiden uit Leeuwarden. De Amsterdammer was met loten gelukkig. Hij trok de buitenbaan en dus op het laatste eind de binnenbocht. Zorgvuldig veegde hij zijn schaatsen af en was toen startklaar. Beiden gingen uitstekend weg en de hoofdstedeling ging goed door de bochten, luid aangemoedigd door het steeds talrijker wordende publiek. Hij won deze serie in 2.37,8 en v. d. Heiden maakte 2.41,2.

Deze tijd van Havekotte beteekende dus ongeveer een achterstand in het totaal klassement van 25 sec. Buyen werd dus winnaar op dezen afstand en hem kon de titel dus practisch niet meer ontgaan.

Niettemin werd de strijd op den 10.000 Meter met groote spanning tegemoet gezien. Zouden Keyzer en Havekotte toch nog voor een verrassing zorgen? Men zou het spoedig weten. De eerste serie van den middag ging, n.l. tusschen deze twee rijders. Mooier kon het dus al niet.

Havekotte had zijn schema opgemaakt aan de hand van den tijd van Keyzer van verleden jaar, die toen 19.06 maakte. De eerste ronden werden in snel tempo gedraaid en de tijd schommelde tusschen de 44 en 45 sec. De rijders bleven gelijk tot ongeveer de 14de ronde, toen Keyzer probeerde uit te loopen. Dit lukte echter niet want Havekotte drukte elke poging daartoe direct den kop in. Havekotte reed weer een prachtigen langen slag, Keyzer meer korte vinnige slagen. De tusschentijden bleven snel en het was dus te voorzien, dat er een goeden tijd zou worden gemaakt.

Bij het uitgaan van de laatste bocht werd Keyzer echter door het noodlot achterhaald. De Westlander kwam te vallen en Havekotte ging nu als eerste over de streep, hetgeen anders nog te bezien zou zijn geweest. Dat zijn schema goed was bleek uit zijn tijd van 19.03,6 Inderdaad een prachtige tijd. Keyzer maakte nu 19.12,1. De kansen van Havekotte waren hierdoor weer eenigszins gestegen. Doch deze vreugde was van korten duur.

De wedstrijd, welke de beslissing zou brengen was die van Buyen, die tegen Akerboom uit Bergen uitkwam. Buyen had zijn schema opgemaakt naar Langendijk's tijd van hedenmiddag, die 19.29 reed. Als hij zich hier maar aan hield dan was hij veilig, zelfs mocht hij er nog boven blijven. De Amsterdammer reed met zelfvertrouwen, dat was direct te zien. Rustig draaide hij door de baan.

Al spoedig liet hij Akerboom achter zich, hoewel hij toch niet zeer hard reed. Zijn rondentijd was eerst 2 sec. sneller dan Langedijk, doch tegen het einde van de rit was hij zelfs 3 sec. op den tijd van dezen achter. Tenslotte ging hij over de eindstreep in den tijd van 19.23,5, hiermee zijn kampioenschap van Nederland veilig stellend. Havekotte heeft hem echter uitstekend partij gegeven door de 5000 M. en 10.000 M. voor zijn rekening te nemen.

De einduitslag van den 10.000 M. is als volgt: 1. Havekotte (Amsterdam) 19.03.6; 2. Keyzer (De Lier) 19.12.1; 3. Langedijk (Oudkarspel) 19.20.1; 4. Buyen (Amsterdam) 19.23.5.

Het totaalklassement ziet er als volgt uit: 1. Buyen 216.052 pnt.; 2. Havekotte 216.340 pnt.; 3. Keyzer 216.822 pnt.; 4. Langedijk 219.168 pnt.; 5. Roos 219.853 pnt.’

Schaatsen

permalink | plaats reactie |