Zoeken

In 1957 speelde Nederland twee keer tegen Oostenrijk. Inzet van deze wedstrijden was deelname aan het WK van 1958. Op 26 mei werd in Wenen gespeeld en op 25 september in het Olympisch Stadion in Amsterdam.

In de uitwedstrijd gingen de spelers van Oranje voortvarend van start. “Hun wapens waren snelheid, doortastendheid en enthousiasme”, aldus het Polygoon Nieuws. En met succes, want Nederland leidde met de rust al met 2-0. Kijk maar:

In de tweede helft brak de hel echter los, toen Noud van Melis de Oostenrijkse keeper raakte tijdens een actie. Polygoon: “Wat de Oostenrijkers daarna deden had met voetbal niets meer te maken. Loeiend van verontwaardiging eisten de tribunes wraak.” Uiteindelijk moest Roel Wiersma met een herschenschudding van het veld worden gedragen. Oranje verloor uiteindelijk met 3-2.

Na afloop schold Cor van der Hart als Oranje-aanvoerder de Oostenrijkers uit voor Schweinehunden. Hij was woedend, net als de rest van Nederland. Over wat er toen op diplomatiek niveau is gebeurd, maakte Andere Tijden in 2002 een reconstructie. De programmamakers hadden hiervoor inzicht gekregen in de diplomatieke post, waarvan op de website een uitgebreid verslag staat.

Populariteit

De stukken horen bij het dossier ‘Oostenrijk-Nederland 1957’, dat ligt bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Hierin zit de correspondentie van de heer Ernst Star Busmann aan Joseph Luns. De eerste was op dat moment de Nederlandse ambassadeur in Wenen - toen nog Gezant geheten - en Luns was de minister van Buitenlandse Zaken.

De Gezant stuurde Oostenrijkse krantenartikelen op en uitte zijn bezorgdheid. ‘Ik wil de schuldvraag voor de ‘casualties’ die er gevallen zijn en de hoogst onaangename stemming die er heerste, in het midden laten. (…) Het publiek en de pers geven de Nederlanders echter alle schuld voor het gebeurde. Men kan bepaald niet zeggen dat de populariteit van ons land in Wenen sinds gisteren gestegen is.’

De opmerkingen over de Schweinehunde bleken in Oostenrijk hard te zijn aangekomen. In de dagen daarna bleef de brievenstroom van Wenen naar Den Haag daarom aanhouden. Star Busmann maakte zich hierin ernstige zorgen over de return in Amsterdam.

De laatste brief werd vlak voor de return verstuurd. Hierin werd de minister met klem duidelijk gemaakt dat ‘in het belang der wederzijdse relaties de officials van de K.N.V.B. hun spelers op het hart drukken zich te beheersen en vooral niet te reageren op mogelijke provocaties van sommige Oostenrijkse spelers, die menen met hun tegenstanders nog een appeltje te schillen te hebben.’

Ook maakte de Gezant duidelijk waarom hij zich zo druk maakte: ‘De wedstrijd op 26 mei jl. te Wenen heeft bewezen dat de relaties tussen twee landen wezenlijk beïnvloed kunnen worden door het gedrag van de spelers. Met één slag of liever één trap kan, gezien de rol die de voetbalsport onder de massa speelt, de reputatie en goodwill van een land in ernstig gevaar worden gebracht en al het werk dat op ander terrein in de loop der jaren werd verricht, teniet worden gedaan.’

Alsof deze brief vorig jaar was verstuurd na afloop van de WK-finale tegen Spanje. Gelukkig daarom dat Nigel de Jong zich voor woensdag heeft afgemeld.