Willem Vissers op het sportboekenbal

Willem Vissers sprak gisteren tijdens de Nico Scheepmaker Beker. “Als de uitgevers volgend jaar allemaal het luttele bedrag van duizend euro in de pot doen, krijgt de winnaar van deze prijs in het vervolg niet alleen deze fraaie Nico Scheepmaker Beker, maar ook een aardig geldbedrag.”

Tijdens het uitreiken van de Nico Scheepmaker Beker in het Olympisch Stadion is het traditie dat de winnaar van de Hard Gras Prijs het woord krijgt als spreker. Hieronder de bijdrage van Willem Vissers van de Volkskrant.

‘Hoe gaat het eigenlijk met de sportjournalistiek in Nederland, vroeg ik me af, toen de organisatie van de Nico Scheepmaker Beker me naar traditie vroeg een column voor te dragen, als winnaar van de laatste Hard Gras Prijs.

Bedankt trouwens voor uw felicitaties; ik ben ermee overstelpt, ruim twee maanden geleden, toen ik van Henk Spaan eervolle woorden, een kunstwerk van Jeroen Henneman en een vette cheque mocht ontvangen. Over geld later meer.

Een van de mooiste complimenten, al een paar maanden voor ik de prijs won, kwam van Marcel Rözer, met Erik Brouwer de enige die Hard Gras Prijs én de Scheepmaker Beker heeft veroverd. Rözer schreef, na een stuk over de veelbesproken hardheid van Oranje in de WK-finale: `Je bent hard op weg naar een Scheepmakeriaanse status.’ Dat wilde ik in dit eminente gezelschap toch even hebben gezegd.

Maar nu terug naar de vraag: hoe gaat het met de sportjournalistiek? In de kranten, bedoel ik dan in eerste instantie, want ik ben een krantenjongen. Nou ja, de ene dag beter dan de andere. Het AD vult elke dag een heel katern met sport en de Telegraaf heeft intussen de hele top van Ajax helpen afzetten. Bij NRC heb je vaak al actief aan sport gedaan als je de sportpagina’s hebt gevonden.

Op bepaald vlak is de grens ook bereikt, qua bezuinigen. Wie goed oplet, ziet de kaalslag. Ik herinner me nog dat het Parool een stuk of tien eigen sportverslaggevers in dienst had. Allemaal geweldig eigenwijze types als Misset, Van den Heuvel, Fleur en De Boer. Nu werken een paar overgebleven sportverslaggevers zich het snot voor ogen, zeker nu Ajax voor de zoveelste keer in brand staat, en is er zoveel bezuinigd dat het eigenlijk niet meer gezond is.

Het Parool mag dan wel putten uit teksten van de GPD, zolang het nog duurt, en sinds kort uit het AD. Het is nog even vreemd om stukken van AD-verslaggever Sjoerd Mossou ’s avonds ook in het Parool te zien staan, maar straks heeft niemand het daar nog over. En wie weet, gaan de Volkskrant en Trouw op den duur dezelfde kant op. Dan krijgt Trouw iets van de frivoliteit van Vissers en de Volkskrant iets van de soms bijna onderkoelde analyse van Hoijtink.

Van krant naar boek. Hoe gaat het met het sportboek? Nou ja, goed, zo op het oog zelfs heel goed. De organisatie kon putten uit een lijst van pakweg 150 boeken uit 2010, om de winnaar van de beker te bepalen. Dat betekent dus dat bijna om de dag een sportboek verschijnt. Je gelooft het bijna niet. Je valt van de ene verbazing in de andere, als je die lijst doorloopt.

• Een hart van zand, over Jan de Rooij en zijn cross door Afrika.
• Help, ik ga golfen.
• Sport als levenskunst.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik slechts een fractie van al die ongetwijfeld interessante boeken heb gelezen. Dat komt omdat ik veel onderwerpen nu eenmaal niet boeiend genoeg vind voor een heel boek, en omdat ik vind dat veel schrijvers van sportboeken eigenlijk nog niet toe zijn aan het schrijven van een boek.

Een boek moet namelijk exceptioneel zijn geschreven en dat is vaak niet het geval. Helaas. Dan lees ik dus liever Arnon Grunberg of Philip Roth, of de biografie van Keith Richards, of de bekroonde roman van Peter Buwalda die ik vorige week met kinderlijk plezier heb aangeschaft.

Natuurlijk heb ik Gelukkig is er vlaai gelezen, over een jaar bij Fortuna Sittard. Maar dat komt vooral omdat ik net als schrijver Ludo van Denderen Limburger ben, van vlaai houd en van Fortuna, een van de vele clubs die een financieel zootje maakte van zijn bestaan. Ik heb vooral gebladerd in de prachtige boeken van de Buitenspelers, over Hiddink en Mulder bijvoorbeeld. Met de Kerst genoot ik van Chez Stans, de pure Anderlecht-romantiek van Jan Mulder met zinneprikkelend mooie frasen.

Het viel me op dat onder de genomineerden veel erkende vrijbuiters zijn, voor zover ik ze ken: Mulder dus. Jeroen Wielaert, wiens reportages op de radio soms zo mooi zijn dat je het liefst je auto even in de berm zou zetten om goed te kunnen luisteren.

Hugo Borst niet te vergeten, die heeft erkend dat schrijven mooier is dan tv, en van wie we dus nog veel mogen verwachten. En Edwin Schoon natuurlijk, die voor mij mag winnen met de Macht van de bal. Omdat ik weet hoeveel moeite het hem kostte door te dringen tot de voetbalgeheimen van Afrika, hoeveel luxe hij zich heeft ontzegd, hoe lang hij aan het boek heeft gewerkt. En gewoon, om onze warme herinneringen in mei.

Toen haalde hij met hulp van de Volkskrant voormalig topvoetballer George Weah naar Nederland, om het eerste exemplaar in ontvangst te nemen. Ik interviewde de politiek actieve Liberiaan Weah op weg naar een debat in Nijmegen, met pa Schoon als chauffeur. Edwin reed in die auto voor zijn vader. Zijn vader belde af en toe dat zoonlief te hard reed.

Ik vond het ontroerend allemaal, zeker toen Edwin vroeg of ik hem en Weah naar de Arena kon brengen voor de bekerfinale tussen Ajax en Feyenoord, en ik vervolgens naar de redactie van de Volkskrant reed met die onthutsend slechte auto van hem, een soort Flintstone-wagen zonder stuurbekrachtiging. Zijn boek viel bij een scherpe bocht van het dashbord uit het raam en werd liefdeloos overreden door een vijftal auto’s. Toen de weg vrij was raapte ik het op. Het was helemaal intact, op wat zwarte strepen na. Sterk boek dus.

De beslissing van de jury is toch allang gevallen, dus ik mag best iets aardigs zeggen over dit ene boek. In zijn algemeenheid zou ik willen toevoegen dat het sportboek, net als het gewone boek, een vrucht is van passie. Het sportboek is vaak ook een kwestie van hobbyisme, want rijk word je er doorgaans niet van.

Dat hoeft ook niet. Waarom schrijf je een boek? Om jezelf te ontrukken aan de vergetelheid. Waarom schreef ikzelf een boek in 2010, Voetbal is liefde? Ik schreef het omdat ik het leuk vond om te doen, omdat ik ’s avonds liever schrijf dan voor de tv te hangen.

Mijn boek overigens was, tot mijn lichte teleurstelling (ik mocht van mijn vrouw niet zwaar teleurgesteld zijn, want ik had al een prijs) niet eens genomineerd bij de laatste tien, hetgeen dan weer zwaar afbreuk doet aan die mij toegedichte Scheepmakeriaanse status. Maar dat terzijde.

Het boek, en dus ook het sportboek, spruit voort uit de vrije geest van de man of vrouw die tijd heeft voor diepgang, diepgang die de krant soms niet meer biedt. Dat alleen al verdient meer waardering, ook in financieel opzicht.

Ik ga hier dus onbeschaamd reclame maken, alvorens af te sluiten met een dringend verzoek. Op de lijst van 150 boeken staan prachtige namen van uitgevers, waaronder LJ Veen, Lemniscaat, de Buitenspelers, Arbeiderspers, Tirion, Nieuw Amsterdam, Spectrum en de Bezige Bij.

Veel van die uitgevers bewonen een prachtig pand aan de gracht waarvan al die arme schrijvertjes alleen kunnen dromen. Als die uitgevers volgend jaar allemaal het luttele bedrag van duizend euro in de pot doen, krijgt de winnaar van deze prijs in het vervolg niet alleen deze fraaie Nico Scheepmaker Beker, maar ook een aardig geldbedrag.

Als er dan nog geld over is, kopen we daarvan extra bier.’

Nico Scheepmaker Beker · Olympisch Stadion Amsterdam · Sportboeken

permalink | plaats reactie |

Reacties