Nederlandse zwemsters waren in 1936 de beste van de wereld

In het jaar van de Olympische Spelen in Berlijn kwamen de beste zwemvrouwen ter wereld uit Nederland. Precies 75 jaar later heersen de Nederlandse estafettevrouwen opnieuw in hun discipline.

Rie Mastenbroek (midden) onderweg naar weer eens een huldiging op de Olympische Spelen van 1936

Begin 1937 maakte wereldzwembond FINA bekend wie op dat moment de wereldrecordhouders waren. Bij de mannen stonden de Amerikanen op eenzame hoogte met 22 wereldrecords op de 27 verschillende afstanden. Bij de vrouwen waren van de 26 bestaande wereldrecords er dertien in handen van Nederland. Twee maanden later stond de teller zelfs op veertien.

Het jaar 1936 was het absolute hoogtepunt voor de Nederlandse zwemsters, waar de rest van de wereld slechts met afgunst naar kon kijken. Met name op de Olympische Spelen in Berlijn kregen de tegenstanders geen kans, want van de vijf beschikbare gouden medailles wonnen de Nederlandse vrouwen er vier!

Vlak voor aanvang van de Spelen presteerde Willy den Ouden het zelfs om de 100 meter vrije slag te winnen van mannelijke tegenstanders. Ook bij het NK Zwemmen van dat jaar werden de toeschouwers verwend met de wereldtop. In de finale 100 meter vrij streden Rie Mastenbroek, Tini Wagner en Willy den Ouden tegen elkaar. Dit drietal zou in Berlijn ook de Olympische finale zwemmen met Mastenbroek als uiteindelijke kampioene.

Prestigeslag

Deze Nederlandse hegemonie moest in Berlijn worden bevestigd door het damesestafetteteam. Juist die finale wilde Duitsland graag winnen - als gastland én voor eigen publiek. Rie Mastenbroek, Willy den Ouden, Jopie Selbach en Tini Wagner hadden daarom meer te verliezen dan alleen een gouden medaille: de status van Nederland als zwemland stond op het spel.

De tribunes zaten daarom vol bij deze finale, waarvoor de Duitse zwemsters zich intens hadden voorbereid. ‘De aanmoedigingskreten van het duizendkoppige Duitsche publiek schalden door het stadion, maar de Nederlandsche kolonie weerde zich niet minder.’

De deelname van Den Ouden en Mastenbroek vormde het definitieve verschil met de rest. Selbach en Wagner liepen nog een kleine achterstand op, die daarna snel ongedaan werd gemaakt.

Mevrouw van Wuyckhuise was in 1936 begeleidster van de Nederlandse zwemsters. Toen Mastenbroek aan haar race begon, was ze gerustgesteld: “Wat hebben we in spanning gezeten bij de estafette! Ik voel mijn hart nog bonzen als ik eraan denk. Maar toen ik Rie zag zwemmen, was het in orde.” En dan te bedenken dat Mastenbroek in een periode van een week maar liefst elf wedstrijden moest zwemmen…

Korte roes

Bij thuiskomst werden de Nederlandse zwemsters overal gehuldigd. Nog voordat de trein met de Olympische ploeg de Nederlands-Duitse grens was gepasseerd, barstten de eerste feesten los. Bij elke stop dansten menigtes door en rond de stations. Rotterdam was dolgelukkig toen Mastenbroek eindelijk arriveerde in haar woonplaats. De zwemsters waren nationale helden geworden – en dat in een tijd dat vrouwensport nog lang niet zo geaccepteerd was als nu. Kijk hieronder maar naar de historische beelden.

Deze sportieve feestroes leek in 1937 alweer heel lang geleden. Mastenbroek had na een reeks conflicten gebroken met de Zwembond. Rugzwemster Nida Senff had opzienbarend verlies geleden. De Nederlandse sportpers was in rouw en vroeg zich af wat er was gebeurd.

In 1940 werden de Olympische Spelen afgelast vanwege de Tweede Wereldoorlog. We zullen daarom nooit weten of de Nederlandse zwemsters hun status van Berlijn hadden kunnen handhaven.

Dat het een unieke tijd was, blijkt nu de Nederlandse damesestafetteploeg opnieuw heerst. In 75 jaar is dit tenslotte pas de tweede keer dat dit gebeurt. Volgens jaar in Londen zal daarom een zelfde soort prestigestrijd opleveren als in 1936 in Berlijn. De tegenstanders gaan zich hiervoor intens voorbereiden – zoveel is wel zeker.

Olympische Zomerspelen · Zwemmen

permalink | plaats reactie |

Reacties