Joe Frazier in de ‘Thrilla in Manilla’

Bokslegende Joe Frazier is maandag overleden. Twee jaar geleden schreef Jan van Mersbergen een stuk over hem in het kader van de documentaire Thrilla in Manilla van John Dower, die op het IDFA werd vertoond.

Bij mij thuis in de hal hangt een groot aantal fotolijstjes aan de muur met daarin kiekjes van mijn gezin, kindertekeningen, covers van boeken die ik mooi vind en foto’s van mijn grote helden. Onder de helden nemen Bob Dylan en Bruce Springsteen een belangrijke plaats in, en een boksfoto. Op die beroemde foto raakt Joe Frazier de grote Mohammed Ali vol tegen zijn hoofd.

Ali gold in de jaren zeventig van de vorige eeuw als de grootste bokser, een typering die hij zelf niet schuwde. Hij zei over zichzelf dat hij de grootste bokser aller tijden was. Natuurlijk was Ali een bijzonder goede bokser, heel bewegelijk en krachtig tegelijk, een combinatie die alleen voor complete kampioenen geldt. Verder was Ali verschrikkelijk arrogant en had hij een grote mond, iets dat ik nooit uit heb kunnen staan.

Boksen is een van de weinige sporten waar respect tussen de vechters onderling heel belangrijk is. Dat maakt de sport. Een partij mag hard zijn en de klappen raak, het gebeurt niet zelden dat na een partij twee boksers elkaar omhelzen en bedanken voor het gevecht. In films en in oude verhalen is dat anders.

Daar wordt al voor de wedstrijd het nodige uitgevochten, bijvoorbeeld in de persconferentie. Dat gebeurde al in de Rocky-films. Ali was de bokser die deze psychologische oorlogsvoering voor ieder gevecht inzette, en in de documentaire waarin niet alleen hij maar ook Joe Frazier centraal staat, komt heel mooi naar voren hoe irritant Ali soms was.

Frazier was wereldkampioen, maar stond bekend als kampioen die nog nooit van Ali had gewonnen. Vandaar dat Frazier Ali hielp toen Ali’s bokslicentie was ingenomen. Dit naar aanleiding van Ali’s dienstweigering. Hij wilde niet in Vietnam voor de blanken gaan vechten. Blank Amerika viel over Ali heen.

Frazier wilde koste wat het kost tegen Ali de ring in. Omdat dat in Amerika niet mogelijk was zochten ze alternatieve locaties: in een Indianenreservaat waar de centrale overheid niets te zeggen had. In een vliegtuig dat rondjes zou vliegen. Uiteindelijk kwam het tot drie prachtige gevechten, waarvan de laatste in Manilla (Filipijnen), waarin de boksers bewezen gelijkwaardig aan elkaar te zijn. Frazier won het eerste gevecht, Ali de twee gevechten erop, nipt.

Buiten de ring was Ali superieur. Hij was een icoon voor de zwarte bevolking, iemand die goed kon praten. In zijn ogen was de arbeidersjongen Frazier een simpele ziel, lelijk bovendien. Voor het derde gevecht, in Manila, had Ali een pop meegenomen: een zwarte gorilla. Deze pop liet hij zien en met zijn bekende rijmpjes zei hij dat hij de gorilla wel zou krijgen in Manilla.

In het sarren ging Ali ver. Hij verstoorde de training van Frazier, zocht hem op in het hotel en bleef Frazier voor de camera’s uitschelden. Ali heeft later gezegd dat hij dit deed om het gevecht te promoten. Hij zich er voor verontschuldigd, maar nooit recht in Fraziers gezicht, zoals het een bokskampioen betaamd.

Ruim dertig jaar na de gevechten zit Frazier nog steeds vol haat over wat Ali destijds over hem zei. In het begin van de film zegt Frazier dat wat je doet als je jong bent, uiteindelijk bij je terug komt. Ali lijdt al jaren aan de ziekte van Parkinson. Deze ziekte heeft hem het zwijgen opgelegd, iets dat Frazier - die er zelf ook niet al te florissant bij zit, in een klein vertrek boven zijn boksschool in Philadelphia - zichtbaar genoegdoening geeft.

De kijker voelt met Frazier mee.

Boksen · Sport in beeld

permalink | plaats reactie |

Reacties