De Grote Prijs van de Kleine Koningin

Jumping Indoor Maastricht had vandaag moeten beginnen, maar is afgelast wegens gebrek aan sponsorinkomsten. In 1895 was het Concours Hippque in deze stad nog het hoogtepunt van een bezoek van de twee koninginnen aan Limburg. In samenwerking met Sport & Strategie.

Tekening van koningin Wilhelimina uit 1895

Door Micha Peters en Jurryt van de Vooren

Bij de hippische sporten kwamen ooit alle nationale krachten samen, zoals het koningshuis, de strijdkrachten en de beste sporters van het land. Ruiter Charles Pahud de Mortanges bijvoorbeeld was in de jaren 20 en 30 niet alleen meervoudig Olympisch kampioen, maar in 1962 ook verantwoordelijk voor de begrafenis van koningin Wilhelmina. Dat zo’n vooraanstaande persoon uit de wereld van de paardensport die eer kreeg toegewezen, diende zich in feite al in 1895 aan toen twee Nederlandse koninginnen tegelijk een bezoek brachten aan een concours hippique in Maastricht.

Koninklijk koosnaampje

Prinses Wilhelmina was in 1890 nog te jong om de rol over te nemen van haar net overleden vader, koning Willem III. Pas acht jaar na zijn dood mocht zij koningin worden, waarbij haar rol in die tussentijd werd waargenomen door haar moeder, koningin Emma. In die jaren had ons land in feite twee koninginnen, waarbij Wilhelmina het koosnaampje ‘de kleine Koningin’ meekreeg.

Begin 1895 werd bekend dat dit vorstinnenduo later dat jaar naar Maastricht zou komen, inclusief een bezoek aan het concours hippique. Deze feestelijkheden werden voor eind mei aangekondigd.

Het belang van het concours werd mooi omschreven door het Algemeen Handelsblad: ‘Dit Groot Concours Hippique mag gerekend worden tot het meest belangwekkende van het koninklijk bezoek aan Limburg’s hoofdstad. Maastricht heeft op het gebied van sportfeesten en bepaaldelijk van paardensport steeds een goeden naam gehad, dus een naam, dien het ook heden tegenover de Vorstinnen wilde handhaven.’

Met andere woorden: het concours ging om het prestige van Limburg in het algemeen en Maastricht in het bijzonder. De aanwezigheid van de vorstinnen was daarom onmisbaar. Gelukkig hielden de vrouwen van de paardensport, zoals eigenlijk iedereen in koninklijke kringen.

De wedstrijd werd gesplitst in zeven onderdelen, waarbij zelfs niet-militairen zich mochten inschrijven – al was het alleen maar voor het onderdeel rijpaarden. Opvallend, want paardensport was eind negentiende eeuw een puur militaire aangelegenheid, waarbij vaak een minimale rang was vereist om mee te mogen doen.

Bij het concours in Maastricht was het ‘burgerlijke’ aandeel overigens wel gering. De ruiters bezaten stuk voor stuk hoge rangen in het Nederlandse, Duitse, Belgische of Franse leger en mochten allemaal even de hand schudden van de koninginnen. Vanzelfsprekend keek iedereen reikhalzend uit naar de komst van de vorstinnen, zag Het Nieuws van den Dag: ‘Hoe meer het oogenblik naderde, hoe grooter de spanning werd. Een zeker ongeduld beheerschte allen en onwillekeurig wendde het oog zich naar de Koninklijke tribune.’

Het was druk, want ruim duizend toeschouwers zaten op de tribunes – allemaal afkomstig uit de hoogste kringen. ‘Dat er keur van fraaie toiletten was, behoeft haast niet gezegd,’ merkte Het Nieuws van den Dag fijntjes op. Het gewone volk keek toe van achter de hekken. Toen Hunne Majesteiten tegen één uur in de middag arriveerden, werden zij door de kapel van het 2de regiment huzaren met het Wilhelmus begroet.

Gelukkig

De koninginnen hadden voor twee onderdelen de hoofdprijs geschonken, waarbij de overhandiging van Wilhelmina het hoogtepunt van de dag was: ‘Koningin Wilhelmina overhandigde zelve den uitgeloofden prijs. Zij daalde daartoe van de tribune af en streelde het winnende paard.’ De eigenaar had de dag van zijn leven: ‘Het publiek juichte Baron van der Capellen luide toe.’

Aan het eind van de middag vertrok het hoge bezoek voor de volgende verplichting. ‘Te zes uur begon het Raadhuis het diner door den Raad Maastricht aan Hare Majesteiten aangeboden.’ Emma uitte hier haar dank voor al het moois: “Ik acht mij gelukkig met de Koningin eenige dagen in uw midden te kunnen doorbrengen. Wat Wij Ons ook mochten voorstellen, men heeft Ons meer gegeven dan Wij konden verwachten.”

Het bezoek was een succes geweest en dan vooral het concours: ‘Er waren er, die ’t het mooiste feest van heel het Koninklijk bezoek vonden.’ Kan koningin Beatrix daarom dit concours niet nieuw leven inblazen tijdens een bezoekje aan Maastricht?

Paardensport

permalink | plaats reactie |

Reacties