Olympische zeilfinale van 1920 duurde twee maanden

Marit Bouwmeester wordt door haar wereldtitel beschouwd als een belangrijk kandidaat voor olympisch goud. Ze zou daarmee de eerste Nederandse zeiler zijn sinds 1936, die dit presteert. In 1920 won Nederland ook goud – nota bene in Amsterdam na een onwaarschijnlijke opeenvolging van incidenten.

Marit Bouwmeester won afgelopen weekend goud op het WK. Een jaar vóór de Olympische Spelen heeft ze zich hiermee in de schijnwerpers geplaatst als titelkandidaat. Kijk maar:

Als ze hierin inderdaad slaagt – en dat moeten we eerst nog maar eens zien – is ze de eerste Nederlandse zeiler met een olympische titel sinds Daan Kagchelland in 1936. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat windsurfer Stephan van den Berg hier niet wordt meegeteld, alhoewel hij officieel als zeiler de olympische titel won in 1984.

Hoe dan ook: het is al heel lang geleden dat met een Nederlandse zeilboot een gouden olympische medaille is gewonnen. De vreemdste in dit kleine rijtje is van 1920, want alhoewel de Olympische Spelen toen in Antwerpen waren, werd de finale in Amsterdam georganiseerd! Deze zeilfinale van 1920 in de twaalfvoetsjolklasse is daarmee uniek.

Aanvankelijk werd er nog wel begonnen in Antwerpen. De eerste van drie wedstrijden uit die finale was namelijk in het Belgische Oostende, maar de volgende twee werden in Amsterdam gevaren. In de complete Olympische geschiedenis is het nooit meer voorgekomen dat één finale in twee verschillende landen plaatsvond.

Het geeft aan hoe vreemd de Olympische Spelen van 1920 waren, die in 1919 door het IOC aan Antwerpen werden toegewezen. België in het algemeen en Antwerpen in het bijzonder waren net begonnen aan de wederopbouw na de verwoestingen van Eerste Wereldoorlog. Door die Spelen, zo was de gedachte, kreeg Antwerpen een extra steuntje in de rug om te werken aan een nieuwe toekomst.

Een mooi idee, maar in de praktijk viel het tegen. Scheidsrechters waren vaak niet capabel of bleven gewoon thuis. Vooral de zeilwedstrijden werden een merkwaardige aangelegenheid: van de zestien verschillende onderdelen kwam er bij twee disciplines helemaal niemand opdagen!

Noorwegen won vijf gouden zeilmedailles, omdat er simpelweg geen tegenstanders waren in die finales... Dat tikte lekker aan bij de dertien Olympische titels, die het land dat jaar in België bemachtigde.

Nederlandse finale

De vreemdste wedstrijd was de finale in de twaalfvoetsjolklasse. In de ochtend van 7 juli 1920 verschenen in Oostende de twee Nederlandse boten Boreas en Beatrijs III om deze te varen.

De Beatrijs III werd bemand door Cornelis Hin en zijn zoon Johan; de Boreas had Arnoud van der Biesen en Petrus Beukers aan boord. Ze stonden klaar voor vertrek, maar de volgboot voor het wedstrijdcomité was er niet, dus daar moest eerst nog op worden gewacht.

Nadat de wedstrijd eindelijk was begonnen, won Boreas na een uur zeilen met een voorsprong van vijf minuten. Omdat de zee door de harde wind te gevaarlijk was geworden, werd besloten verder te gaan in de haven. Als Boreas daar één keer zou winnen, zou het olymisch kampioen zijn.

Er was alleen een nieuw probleem: de leden van het wedstrijdcomité waren verdwenen, omdat ze zelf een wedstrijd moesten varen! Deze finale werd daarmee voorlopig gestaakt.

De Belgische organisatoren wilden er helemaal van af en vroegen het Nederlands Olympisch Comité om het in Nederland af te ronden, ‘dat op haar beurt aan de Koninklijke Zeil- en Roeivereeniging verzocht had, de wedstrijden te willen uitschrijven’. Tenslotte ging het om twee Nederlandse boten, dus waarom konden die dat niet in eigen land afhandelen?

Naar Amsterdam

Op 3 september 1920 werd op het Buiten-IJ bij Amsterdam dan eindelijk de olympische zeilfinale van Antwerpen afgehandeld. Dezelfde twee boten als in Oostende meldden zich, alhoewel Cornelis Hin zich wegens afwezigheid liet vervangen door Frans, zijn andere zoon (pas veertien jaar oud). Het verslag van de Nieuwe Rotterdamsche Courant staat hier - links van het blokkenschema.

De finale werd daarmee niet alleen in twee verschillende landen gehouden, maar in het geval van Beatrijs III ook met twee verschillende ploegen op één boot. De tegenstanders zaten er blijkbaar niet mee en dienden geen protest in.

Iets na half elf in de ochtend vertrokken de finalisten, maar Boreas werd onmiddellijk weer teruggeroepen omdat die zich had vergist in vaarrichting. ‘Toen zij opnieuw startte, was zij daarmede ongeveer 1 minuut kwijt.’ Omdat er weinig wind stond, werd de wedstrijd ingekort. ‘Op de tweede ronde liep Beatrijs uit en kwam tenslotte ruim 11 ½ minuut eerder aan.’

Hiermee was het 1-1 in de strijd tegen Boreas. De derde wedstrijd zou dus de beslissing brengen.

‘Om 2 u. 30 min. had de tweede wedstrijd tusschen beide jollen plaats. Er stond zoo mogelijk nog minder wind, zoodat besloten werd, één ronde te laten varen. Beatrijs liep reeds dadelijk uit en maakte den afstand zoo groot, dat Boreas geen kans meer had en den wedstrijd opgaf.’

Na twee maanden was er een beslissing gevallen in deze belachelijke finale: de familie Hin was Olympisch kampioen! Hiermee werd Frans Hin met zijn veertien jaren ook nog eens de jongste Nederlandse winnaar van Olympisch goud aller tijden.

En nu we toch bezig zijn met weetjes en feitjes: deze zeilfinale op het Buiten-IJ is de eerste Olympische wedstrijd op Nederlands grondgebied geweest. Al acht jaar voordat de Olympische Spelen in Amsterdam zijn, was er dus al een finale in die stad georganiseerd. Met andere woorden: Amsterdam heeft twee keer de Olympische Spelen op zijn grondgebied gehad!

Olympische Zomerspelen · Zeilen

permalink | plaats reactie |

Reacties