Eerste Wereldoorlog

Aan het WK baanwielrennen van 1914 (foto) bij de amateurs deed de Nederlander Gerard Bosch van Drakestein mee. Hij deed dat onder zijn schuilnaam Ulysses, omdat hij als lid van een adellijke familie wilde verbergen dat hij meedeed aan een volkssport. Het had hem misschien een erfenis gekost als de Drakesteintjes hadden ontdekt dat Gerard dagelijks met volkse elementen omging alsof het normale mensen waren.

De angstgegner van Bosch van Drakestein in die tijd was de Engelsman William Bailey, die de vier voorgaande jaren had gewonnen. Er was alleen goed nieuws voor Ulysses in 1914: Bailey was prof geworden, zodat de Nederlander eindelijk eens de wereldtitel kon winnen. Het evenement was dat jaar in Kopenhagen, waar Bosch van Drakestein inderdaad de finale haalde. Die was gepland voor dinsdag 4 augustus, maar werd nooit gereden.

Daniël Rewijk schreef in 2002 de afstudeerscriptie Om de sport over Bosch van Drakestein, waarin hij terugkeek op de gebeurtenissen van 1914. "Op dinsdag kwamen telegrammen binnen, waarin de renners direct werden terug geroepen, vanwege de uitgebroken oorlog." Het WK werd onmiddellijk gestaakt en dus ook de finale met Bosch van Drakestein. "Weer geen kampioenstitel”, zei hij hier later over. "Ik had het gevoel alsof die oorlog alleen was uitgebroken om mij te beletten wereldkampioen te worden.”

Op dit WK was er uiteindelijk maar één wereldkampioen, omdat die finale nog voor het uitbreken van de oorlog was verreden. Nota bene een andere Nederlander, Cor Blekemolen, eindigde op de eerste plaats bij de stayers.

De treinreis terug naar Nederland duurde maar liefst 82 uur, omdat die vol zat met soldaten op weg naar het front. Altijd nog beter dan de Engelse deelnemers, die het niet eens meer lukte om een boot naar huis te krijgen en vast zaten in Kopenhagen – in onzekere dagen ver weg van hun familie en bekenden.

Tweede Wereldoorlog

Precies 25 jaar later gebeurde exact hetzelfde: het WK baanwielrennen van 1939 werd gestaakt vanwege het uitbreken van de volgende Wereldoorlog. De overeenkomsten zijn verbluffend, want op het laatste moment werden finales afgelast, waarvoor Nederlanders de grote kanshebber waren. Ook in 1939 was er maar één wereldkampioen: een Nederlander…

Waar in 1914 het WK plaatsvond in Kopenhagen, was dat Milaan in 1939. Waar in 1914 Bosch van Drakestein het slachtoffer was vanwege afgelaste finales, waren dat Dethmer Klink bij de achtervolging en Arie van Vliet bij de profs in 1939. Waar in 1914 Blekemolen de enige winnaar was, was dat Jan Derksen bij de amateurs in 1939. En beide WK’s werden dus afgelast vanwege het uitbreken van een wereldoorlog.