Niet voor de eerste keer worstelt de FIFA met de toekenning van een WK voetbal. Momenteel is de vraag of de beste voetballers ter wereld zich in 2022 zullen verzamelen in Qatar. Ruim dertig jaar geleden ging de discussie over Colombia, dat het WK van 1986 zou organiseren.

In 1974 besloot de FIFA unaniem dat Colombia het WK voetbal van 1986 zou organiseren – pas twaalf jaar later dus. Dat is opvallend, want ook Qatar kreeg het WK zeer ruim van te voren toegewezen. Al snel ontstond er een discussie in het Zuid-Amerikaanse land of het geld niet beter besteed kon worden aan zaken als onderwijs en zorg – ook iets wat we in onze tijd weer ervaren. Begin jaren 80 bereikte dat debat een climax.

De opstelling van de wereldvoetbalbond lijkt ook op de situatie van 2014. ‘De FIFA,’ schreef het Nieuwsblad van het Noorden op 22 januari 1982, ‘roeide zoals gewoonlijk tegen de stroom in en hield zich aanvankelijk Oost-Indisch doof voor de vele kritiek van buitenaf.’ Vooral voorzitter Joao Havelange hield zijn poot stijf, zoals Blatter nu. De Braziliaanse baas van de FIFA had er zelfs zijn herverkiezing aan opgehangen, net zoals …. – ach, laat ook maar.

De reactie van de voorzitter van de Colombiaanse voetbalbond op al deze kritiek is precies als Qatar nu: "Ik twijfel er niet aan of wij zullen in 1986 de eindronde van het wereldkampioenschap met groot succes organiseren.”

Een opvallende rol was voor Sepp Blatter als secretaris van de FIFA. In het Zwitserse dagblad Journal de Généve zei hij in augustus 1982 dat het niet waarschijnlijk zou zijn dat het WK in Colombia zou worden gehouden. ‘De secretaris verklaarde dat hij erg sceptisch stond tegenover de mogelijkheden van Colombia een dergelijk evenement te organiseren.’

Het was een schot voor de boeg, want een maand later kwam de bond opeens met nieuwe eisen: er moesten in Colombia twaalf stadions beschikbaar komen met een capaciteit van tenminste 40.000 toeschouwers, drie stadions van 60.000 bezoekers voor de halve finales en één stadion van 80.000 toeschouwers voor de finale. Alle tribunes moesten overdekt zijn, wat in Colombia een onbekend verschijnsel was. Verder moest er nog even een regelmatige treinverbinding worden geregeld tussen de twaalf speelsteden. Het land kende in 1982 één spoorlijn… De garanties hiervoor moesten binnen een maand worden afgegeven en anders zou het WK naar een ander land gaan.

Acht jaar na toewijzing van het WK aan Colombia veranderde de FIFA zo opeens de spelregels terwijl het spel al volop bezig was. Alsof we kijken naar een potje voetbal, waarin de regels in de 83e minuut door één van de twee partijen eenzijdig worden veranderd – en of de tegenstander zich daar maar even bij wil neerleggen. Voor de FIFA ontstond door deze onmogelijke eisen in ieder geval een situatie waarin ze zich kon ontdoen van Colombia. Tenslotte ging het land niet in op dit belachelijke eisenpakket en trok het zich terug als organisator. Daarmee hoefde de FIFA niet zelf dit besluit te nemen, wat ongetwijfeld juridische voordelen opleverde.

Ook in onze tijd verandert de FIFA eenzijdig de spelregels, want tijdens de bidprocedure voor het WK van 2022 was een wintereditie in Qatar geen optie die ter stemming lag. Die wijziging werd pas voorgesteld nadat het WK aan de sjeiks was gegeven. Dat hoort nu eenmaal bij de manier waarop de FIFA werkt – toen én nu.

De FIFA schiep daarmee in 1982 wel een uiterst interessant precedent, nota bene met behulp van de huidige voorzitter: een WK voetbal kan worden verplaatst! Dat het WK van 2022 in Qatar wordt gehouden, is daarmee geen enkele vanzelfsprekendheid. Als het moet verandert de FIFA opnieuw de spelregels in eigen voordeel, al was het maar omdat dit juridische voordelen kan opleveren.

Dankzij de geschiedenis weten we dat er nog interessante jaren zullen volgen.